terug

Nederland en Frankrijk ruziën over de grens in Sint Maarten

Door Carmine Palm op woensdag 16 november 2016

Nederland en Frankrijk ruziën over de grens in Sint MaartenDe regering van het Nederlandse deel van Sint Maarten is kwaad op de Franse autoriteiten van het Franse deel van Sint Maarten. De Franse prefect claimt dat het dorpje Oyster Pond tot het Franse deel behoort en niet tot het Nederlandse deel. Hoe komt het dat het eiland in een Franse en een Nederlandse helft is verdeeld?

Aanleiding van het conflict was het feit dat eind oktober de Franse politie een restaurant in het grensplaatsje Oyster Pond binnen viel. Het restaurant betaalde volgens de Fransen geen belasting en zou ook geen vergunning hebben voor een geplande verbouwing. Maar de eigenaar betaalde belasting in het Nederlands deel en kreeg via de Nederlandse autoriteiten ook een bouwvergunning. Na de inval hebben de Fransen ook de toegangsweg naar een watersportpark en het restaurant gebarricadeerd.

Sint Maarten of Saint Martin
Het hele eiland heet in het Nederlands Sint Maarten, maar wordt internationaal aangeduid als Saint Martin (of St. Martin) en is opgedeeld in twee delen. De noordelijke helft is een overzeese gemeenschap van Frankrijk met beperkte autonomie en wordt bestuurd door een Franse prefect. De zuidelijke helft van het eiland is een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden.

Altijd grensgeschillen
De verdeling van Sint Maarten is in het jaar 1648 in het Verdrag van Concordia gegoten. Dit verdrag werd herhaaldelijk geschonden. Ruim 150 jaar waren er grensgeschillen, maar in 1817 kwam uiteindelijk een einde aan de onderlinge conflicten en werden de huidige grenzen vastgesteld en was de tweedeling een feit. Sint Maarten is een bijzonder eiland. Het is de enige plek ter wereld waar Frankrijk en Nederland aan elkaar grenzen.

Geen originele exemplaren

De originele exemplaren van het verdrag zijn niet meer in de archieven terug te vinden. Wel bestaan er nog achttiende-eeuwse afschriften. De tekst is afgedrukt in het standaardwerk van J.B. de Tettre (Histoire général des Antilles habitées par les François). In 1839 is er een frisse versie van het akkoord gemaakt. Het was een kleine modernisering: de basis (‘le fond’) bleef hetzelfde. Achteraf maakt het ook niet zoveel uit. Het is nooit bekrachtigd, zodat het Verdrag van Concordia nog steeds van kracht is.

Verschillen tussen de twee delen
De totale oppervlakte van het eiland bedraagt 87 km². De Fransen hebben met 53 vierkante kilometer het grootste deel van het eiland. Het Nederlands gedeelte heeft Nederlands als officiële taal, het Franse gedeelte heeft Frans als officiële taal. De voertaal op het hele eiland is Engels, doordat de bevolking grotendeels afstamt van Engelstalige slaven. Tussen de delen is er gewoon vrij verkeer.

De grens door een voettocht bepaald
Maar hoe is de grens op het eiland bepaald? Daarover doen veel verhalen de ronde. In een van de verhalen worden een Fransman en een Nederlander in Oyster Pond met de ruggen tegen elkaar gezet. Ze beloven langs de kust te lopen en zo werd grens getrokken. Het Franse deel zou iets groter uitgevallen zijn dan het Nederlandse, omdat de Hollander bevangen zou zijn geweest door de hitte. Strompelend, met een tong als leer, geblakerd en gezandstraald, leverde hij vierkante kilometers in bij de Fransen.
De tweede legende verschilt niet veel van de eerste. Ook hier worden de Fransman en Nederlander met de ruggen tegen elkaar gezet. De Hollander begint op het afgesproken sein braaf langs de kust te lopen. Zijn Franse opponent neigt ertoe hetzelfde te doen, maar de rum speelt hem parten. In zijn dronken brein doemt een lumineus idee op. Hij gaat niet langs de stranden, maar hij steekt het eiland over.

Oyster Pond
Het dorpje Oyster Pond was dus 350 jaar geleden het beginpunt voor de legendarische loopwedstrijd waarbij een Fransman en een Nederlander in tegengestelde richtingen startten voor de eilandverdeling. Oyster Pond ligt aan de oostkant van Sint Maarten en op de grens van het Franse en Nederlandse deel van Sint Maarten. De Nederlands-Franse grens loopt direct door het dorp. Zo kun je de twee landen terugvinden in het hotelcomplex "Captain Oliver's": de hotelkamers zijn op Frans grondgebied, maar het restaurant en de dokken liggen achter de onzichtbare grens in Nederlands water.

De grens word nog steeds betwist
Maar de grens bij Oyster Pond wordt nog altijd betwist. In 2013 tijdens een werkbezoek van de Minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans, sprak hij nog met ambtenaren van het Franse gedeelte over Oyster Pond. In een vierlandenoverleg tussen Saint Martin, Frankrijk, Sint Maarten en Nederland is voorlopig afgesproken de huidige situatie te laten voor wat die is. Oyster Pond valt daarmee onder Sint Maarten en niet onder Saint Martin. Maar de Fransen nemen daar geen genoegen mee. Wellicht gedreven door de enorme economische ontwikkelingen op dit moment binnen dit gebied.


Reacties zijn gesloten