terug

Oude uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments (deel3)

Door Carmon op woensdag 8 juni 2016

Oude_gezegdenBAAT 013 blijft aandacht besteden aan spreekwoorden en gezegden in het Papiaments. Deze spreekwoorden en gezegden zijn vanuit het leven gegrepen en steeds meer jongeren hebben er belangstelling voor. Hieronder volgen een paar grappige voorbeelden waarbij de Papiamentse uitdrukking vetgedrukt wordt weergeven met daaronder het Nederlandse equivalent of omschrijving. Hoewel het Papiaments maar in een klein taalgebied wordt gesproken is aan onderstaande spreekwoorden en gezegden te zien met hoeveel creativiteit, humor en liefde deze taal zich heeft weten te ontwikkelen en te handhaven.

Loke ta hechu no por bira bèrdè mas
  Gedane zaken nemen geen keer.

E parse hende ku a drnmi fuma lanta burachi
  Hij is volledig de kluts kwijt

Si bo kuchara kibra, bo tin ku kome ku bo man
Pa falta di un stul e ta sinta riba tres piedra
Pa falta di kachó bo ta bai mondi ku pushi
  Men moet roeien met de riemen die men heeft

Chinchirinchi ta warda bientu supla pa e bula
  Met alle winden mee waaien

Djandja mi pa mi djandja bo
  Voor wat, hoort wat. De ene dienst is de andere waard

Kada porko tin su djasabra.
  Boontje komt om zijn loontje.

Alegria i doló semper ta kana pareu
  Geluk en ongeluk wonen onder één dak

Ora tin mal tempu, kua porta ku barku haňa abrí e ta drenta
  Nood breekt wet(ten)

Bo no por kome karne, nenga wesu
  Wie de lusten wil, moet ook de lasten dragen

Si balki di kas kai, kas ta pèrdè forsa
  Als het hoofd van het gezin sterft, valt het gezin uit elkaar

Si boyo tin manteka, su kaska ta lombra
  Wie het breed heeft, laat het breed hangen

Konènchi ta skonde su kabes, ma no su kurpa
  Z’n kop in het zand steken

Ora bo man ta den boka di kachó, bo meste hila fini
Ora bo ta bou di palu, bo meste wanta kaka di para
Ora bo ta riba buriku, bo meste want’e kokobiá
  Als men van iemand afhankelijk is moet men veel van hem verdragen

E ta manera plateis
  Hij hangt aan je als klis

Spanta mankarón pa balente kohe kurpa
  De stoere bink uithangen

Mas bal maňa ku forsa
  Wie niet sterk is moet slim zijn

E ta floho manera kaka di mardugá
  Hij is aartslui

Mas lana un kachó tin, mas pieu (pruga) e tin
  Hoge bomen vangen veel wind

Bo a kohe mi kachó, mi ta kohe bo pushi
  Iemand met gelijke munt betalen

Si sumpiňa hinkabo, bo mes a bai kaminda e ta
  Dan moet je maar op je blaren gaan zitten
  Eigen schuld, dikke bult

Semper pone bo sombré kaminda bo man por koh’e
  Men moet niet verder springen dan zijn (pols)stok lang is

Ratón ta chikitu, ma tòg e por spanta un pushi
  Men moet niemand onderschatten

Si oloshi keda para, tempu si ta sigui kana
  De wereld draait door

Niun barí no por fangu tur awa di shelu
  Je kunt in je eentje niet alle problemen van de wereld oplossen

No gasta tempu i awa ku palu ku no ta duna fruta
  Geen tijd en energie steken in zaken of personen waar je niet wijzer van wordt

Tin strea ku no tin nòmber
  Niet iedereen krijgt de waardering die hij/zij verdient

Si warawara bai tras di tur kiw, su yiunan ta muri di hamber
  Je moet niet alles wat je hoort geloven

Si bo no ke blachi den kurá, no planta palu
  Je moet problemen niet zelf opzoeken

Zie ook: Uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments deel 1 en deel 2


Reacties zijn gesloten