terug

Oude uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments (Deel 2)

Door redactie op donderdag 24 september 2015

Oude uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments (Deel 2)Het Papiaments, sinds 2007 een officiële taal op de Nederlandse Antillen, is rijk aan kleurrijke en grappige uitdrukkingen en zegswijzen waar je zowel vrolijk als verdrietig van kunt worden. Veel daarvan stammen nog van vroeger en worden tegenwoordig minder gebruikt. Maar gelukkig zijn er steeds meer jongeren die er belangstelling voor hebben en ze ook meer gebruiken in het dagelijks leven. Daarom besteedt BAAT013 geregeld aandacht aan deze vanuit het leven gegrepen spreekwoorden en gezegden.

Hieronder een paar voorbeelden waarbij de Papiamentse uitdrukking vetgedrukt wordt weergeven met daaronder het Nederlandse equivalent of omschrijving. Hoewel het Papiaments maar in een klein taalgebied wordt gesproken is aan onderstaande spreekwoorden en gezegden te zien met hoeveel creativiteit, humor en liefde deze taal zich heeft weten te ontwikkelen en handhaven.

Er bestaan twee hoofdvormen van het Papiaments, die vooral in spelling van elkaar verschillen. Het Papiamento dat wordt gesproken op Aruba heeft een etymologisch georiënteerde spelling, terwijl Papiamentu, dat gesproken wordt op Curaçao en Bonaire, fonetisch gespeld wordt.

Chupòn no ta yena un yu su barika:
Blijf iets dat hoe dan ook moet gebeuren niet steeds maar uitstellen.

Mihó mitar glas yen ku henter un glas bashí:
Beter een half ei dan een lege dop. Beter iets dan helemaal niets.

No ta tur dia ta Pasku. Tur dia no ta lechi dushi:
Het is niet altijd rozegeur en maneschijn.

Bo no meste pone pushi kwida piská:
Je moet de kat niet op het spek binden.

Gladys ta bas di redu. Henter ora e ta kana bati bleki:
Gladys is een eerste klas roddelaar. Zij doet als maar roddelen

Gai ta kanta ora galinya kaba di pone webu:
Met andermans kleren pronken.

Doctor da Costa Gomez a yega di bisa: “Mi ta un yagdó ku konose mondi”:
Doctor da Costa Gomez heeft ooit gezegd: “Ik ken mijn papenheimers wel”.

Anzwé chikitu tambe ta kwe piská:
Je moet niemand onderschatten.

Wilfrido ta moneda di dos kara:
Wilfrido is onbetrouwbaar. Hij schaakt op twee borden.

Danki di mundu ta pishi di yewa:
Dank voor stank krijgen.

Riba mi dia di kasamentu mi tabata sintimi manera un puta den misa:
Op mijn trouwdag was ik als een kind zo zenuwachtig.

Kada kachó tin ku lembe su mes webu:
Een ieder moet zijn eigen boontjes doppen.

Ora buriku muri, warawara ta hasi fiesta:
De een zijn dood is de ander zijn brood.

Pa skapa di kachó, konènchi ta drenta den infrou:
Een kat in nood maakt rare sprongen.

Kargadó di saku largu no ta konfia su kambrada :
Zo als de waard is vertrouwt hij zijn gasten.

Muhé por pone diabel su boka keda baba:
Je moet vrouwen niet onderschatten.

Kada pakiko tin su pasobra:
Geen oorzaak zonder gevolg.

Na tera di galiña, kakalaka no tin palabra:
Waar een meerdere komt, moet een mindere wijken.

Sende un bela na Dios i un otro na diabel:
Twee heren tegelijk dienen.

Kachó tin kwater pia ma e no por kana den dos kaminda:
Men kan geen twee dingen tegelijk doen.
Ook wel: Men kan niet overal tegelijk zijn.

Giambo bieuw a bolbe na weya:
Een oude vlam is weer opgelaaid,

E ta sintá ey pa res i mantek’ibela:
Hij zit daar voor spek en bonen.

Manchi ta bashí manera ratón di kèrki, E ta kana ku sanka na man:
Manchi is zo arm als Job. Hij heeft helemaal niks te makken.

Mi no ke ta un pruga den su karson:
Ik zou niet graag in zijn schoenen willen staan.

Kanaster sin kuminda no ta kue piská:
Kosten gaan voor de baat.

Blachi bèrdè tin ku seka p’e kai:
Alles op z’n tijd.

Loke nochi tapa, di dia ta saka:
Een leugen komt op den duur altijd uit.

Ter afsluiting
Weet u wat het Nederlandse equivalent is van deze Papiamentse uitdrukkingen? Plaats dan uw reactie achteraan dit bericht!

· Kaminda djente ranka, lenga ta pasa.
· E no a rèkè ni mèkè.
· Meste grawatá kaminda ta kishikí.


Zie ook: Oude uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments deel 1


Reacties (1) -

Roos van Abeelen-Tecla
Roos van Abeelen-Tecla
26-9-2015 01:32:58 #

Nr3: Er staat geschreven en gedrukt men moet krabben waar het jukt.                  
Nr.2: Hij heeft er niets mee gedaan.Hij maakt er niets van.Hij heeft er niets van gebakken.
Nr 1:Je moet je wonden helen??? Of, Ruimte maken voor iets nieuws ???  

Pingbacks and trackbacks (1)+

Reacties zijn gesloten