terug

Tentoonstelling over joodse gemeenschap op Curaçao feest van herkenning.

Door redactie op woensdag 1 april 2015

Joden_in_de_Cariben_beeldMeer weten over de geschiedenis van de joodse gemeenschap op Curaçao? Bezoek dan de tentoonstelling over de Joden in de Cariben in het Joods Historisch Museum in Amsterdam. Je krijgt er een mooi beeld van vierhonderd jaar Joods leven in Suriname en op Curaçao. De handel, de integratie, het religieuze- en verenigingsleven en de families komen aan bod. Vooral de familienamen en winkelnamen zijn een feest van herkenning.

De allereerste joodse kolonisten die zich in 1651 vestigden op Curaçao mochten zich uitsluitend bezighouden met landbouw. In 1659 werd de eerste Joodse gemeente op Curaçao gesticht. Deze kolonie werd gevormd door een groep Joodse kolonisten uit Amsterdam die ontsnapt waren aan de inquisitie in Spanje en Portugal.

Handel
Aangezien landbouw door het droge klimaat weinig winstgevend was, hielden de meeste Portugese joden zich al snel voornamelijk bezig met de handel. Vanuit Curaçao ontstond een bloeiende handel met Spaans-Amerika. Via hun handelscontacten in steden als New York en Newport speelden zij een belangrijke rol in het handelsverkeer tussen Cariben en Noord-Amerika.

Joodse Quartier, Punda en Otrabanda
De Portugese joden vestigden zich in 1659 in het Joodse Quartier, een gebied ten noorden van het Schottegat. Later vestigden de joodse kooplieden en hun gezinnen zich in de stadswijk Punda, het handelscentrum. Zij woonden daar boven hun winkels die pakus (pakhuis) werden genoemd. Armere Portugese joden, die de hoge belastingen in Punda niet konden betalen, verhuisden naar Otrabanda.

Chic Scharloo
Vanaf de jaren 1850 nam de welvaart op Curaçao toe. De handel floreerde en de Portugese- joodse families pasten hun levensstandaard aan: zij lieten voorname huizen bouwen in Scharloo, dat een joodse stadswijk werd.

Bekende bedrijven en namen van de Portugese joden
Door de handel ontstonden veel bedrijven. In 1886 richtte Abraham Salas de Curaçaose Tramweg Maatschappij (CTM) op. Later opende hij ook Boekhandel Salas. Enkele Portugees-joods kooplieden waren reders en zij namen stoomschepen op in hun vloot. Een van de eersten was Jacob Abraham Jesurun. Rond 1875 bezat hij meer dan honderd schepen en voer hij op onder meer Amsterdam, New York en de Deense kolonie St. Thomas. In 1837 richtte Salomon Elias Levy Maduro het handel- en scheepsvaartbedrijf S.E.L Maduro & Sons op.

Maduro en Curiel’s Bank
In 1916 vestigde Shell een olieraffinaderij op Curaçao. Dit bracht het eiland enorme welvaart. Door de toegenomen koopkracht groeide ook het aantal winkels. De behoefte aan krediet en andere financiële diensten leidde tot de oprichting van banken. In 1916 richtte S.E.L Maduro & Sons samen met handelshuis Correa Hermanos de Maduro’s Bank op, de eerste commerciële bank van Curaçao. In 1917 werd de Curiel’s Bank opgericht. Deze twee banken fuseerden in 1932 tot de Maduro en Curiel’s Bank.

Nieuwkomers uit Oost Europa
Van oudsher was de joodse gemeenschap op Curaçao Sefardisch (Portugese joden). In 1926 arriveerden de eerste Asjkenazische joden uit Centraal en Oost Europa op de vlucht voor armoede en vervolging. Sommigen verkochten als marskramer goederen van Sefardische groothandelaren. Anderen vonden een baan bij olieraffinaderij Shell. De Asjkenazische joden klommen snel en openden ze hun eigen winkels, waarmee ze concurrenten werden van de Sefarden. Vanaf de jaren dertig openden zij zaken in Punda, waar ook de Portugese joden winkels hadden.

De Heerenstraat
In de twintigste eeuw nam het aantal winkels van Portugese joden in Punda toe. Al in 1930 bezaten zij zeventien van de drieëndertig winkels in de Heerenstraat, destijds de belangrijkste winkelstraat. Joodse immigranten uit Centraal en Oost Europa openden in die tijd ook winkels in het stadscentrum. Zo richtte onder andere Charles Fuhrmann samen met Spritzer juwelierszaak Spritzer en Fuhrmann op. Julius Penha had het luxe warenhuis Penha & Sons. De gebroeders Devalles hadden El Globo opgericht. Andere bekende winkelnamen in Punda waren La Aurora en La Confianza.

Otrabanda
Maar ook in Otrabanda had je bekende winkels. Daar is Abraham Ackerman begonnen met de stoffenzaak Ackerman en Herman en Leon Tauber hadden de Tauber building op het Brionplein. Vanaf de jaren zestig profiteerde Curaçao van het cruisetoerisme. Het eiland werd hét centrum om te winkelen in de Cariben.

Joodse geschiedenis op Curacao - Ackerman

Cultureel Erfgoed
De invloed van de joodse gemeenschap van is na vierhonderd jaar nog tastbaar op Curaçao. Meer weten over deze invloed? Je kunt de tentoonstelling tot en met 14 juni bezichtigen in het Joods Historisch Museum in Amsterdam.

Joodse geschiedenis op Curacao

Joodse geschiedenis op Curacao


Reacties zijn gesloten