terug

Danzas Caribeñas

Door redactie op woensdag 25 maart 2015

Danzas_CaribeñasMaar liefst 38 pianocomposities uit het rijke muzikale erfgoed van Curaçao, Cuba en Venezuela. Die vind je op de cd ‘Danzas Caribeñas’, uitgegeven door de Palm Music Foundation. De cd staat deze maand op nummer 7 in de Libris top 10.

De cd bevat een grote variatie aan klassieke salonmuziek uit de 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw. Het gaat om composities van maar liefst negen Curaçaose componisten, één Cubaanse componist (Ignacio Cervantes) en één Venezolaanse componiste (Maria Teresa Carreño). Alle composities worden gespeeld door Marcel Worms.

De danza: tweekwartsmaat
De Caribische danza is een dans in tweekwartsmaat die is opgebouwd uit twee, drie of vier delen. De danza dateert van 1804 en is afkomstig van Cuba. Vanuit Cuba waaierde de danza uit naar de salons van andere eilanden in de regio, waaronder Curaçao. Als dans beleefde de danza haar meest glorievolle periode van de tweede helft van de 19e eeuw tot aan het begin van de jaren 40 van de 20e eeuw.

De cd bevat diverse danza’s van Curaçaose componisten zoals Jan Gerard Palm, Jules Blasini, Jacobo Palm en de dichter-musicus Joseph Sickman Corsen. Ook van de Cubaanse componist Ignacio Cervantes (1847-1905) speelt Marcel Worms een viertal danza’s uit zijn 41 wereldbekende Danzas Cubanas .

Curacaose Wals: driekwartsmaat
De Curaçaose wals staat in driekwartsmaat. Maar in tegenstelling tot het strakke driekwartsritme van de meeste Europese walsen, is de Curaçaose wals opvallend rijk aan syncopen, zowel in de melodie als de ritmische begeleiding. Dat betekent dat het accent in de muziek op een andere plek in de muziek valt dan je zou verwachten. De Curaçaose wals is doorgaans opgebouwd uit twee of drie delen van elk 16 maten.

Een verliefde Palm
Verschillende van de Curaçaose walsen zijn geschreven om een moment van verdriet of juist van geluk in muziek tot uitdrukking te brengen of om een persoon die de componist liefhad te eren. Zo inspireerde Amalia Elodia Perez, Jan Gerard Palm in 1886 tot het schrijven van de wals ‘El 18 de Febrero’ en de danza ‘La Trigueña’. In de periode na het overlijden van zijn echtgenote, brak Jan Gerard Palm ten gevolge van een ongeval bij het zwemmen op het Rif in Otrobanda zijn been. De familie liet uit Venezuela een verpleegster - Amalia Elodia Perez - overkomen om hem te verzorgen. Gevolg hiervan was een verliefde Palm.

Wals op een tafelservet
De bekende wals ‘Para que Amar’ (Het waarom van het liefhebben) schreef Albert Palm spontaan neer op een tafelservet tijdens een galadiner in de loge Igualdad. Dit als antwoord op een filosofische vraag van een tafelgenoot wat nu toch de zin van het liefhebben van het vrouwelijke geslacht was. Albert Palm meende dat je zo’n vraag alleen met muziek zou kunnen beantwoorden. Met het tafelservet in de hand liep hij vervolgens naar de vleugel en speelde zijn net gecomponeerde wals voor een enthousiast gehoor.

Een wals en een huwelijksbootje
Ook de wals ‘Primero de Octubre’ van Jacobo Palm ontstond spontaan. Dat gebeurde toen Archimedes Salas op straat Jacobo Palm ontmoette. Salas vroeg hem om mee te gaan naar het huis van zijn vriendin Chatica Capriles aan het Brionplein. Archimedes wilde haar namelijk ter gelegenheid van haar verjaardag een wals aanbieden. Spontaan componeerde Jacobo aan de vleugel de wals ‘Primero de Octubre’. Op het oorspronkelijke manuscript staat de aantekening ‘La compuse, viendo a Chatica Capriles’ (ik heb dit gecomponeerd terwijl ik keek naar Chatica Capriles). De wals bleef niet zonder het beoogde effect: Archimedes en Chatica stapten niet lang daarna in het huwelijksbootje.

De pasillo: voor virtuoze pianisten

De pasillo is een karakteristieke adaptatie in Latijns-Amerika van de Europese wals. De pasillo ontstond in de eerste helft van de 19e eeuw in Colombia waar ze pasillo de paso werd genoemd, een dans met kleine stappen. De populariteit van de pasillo verspreidde zich van Colombia naar Ecuador, Peru, Venezuela, Midden-Amerika, maar ook naar Curaçao. Kenmerkend voor de Curaçaose pasillo is de zangerige en melodieuze stem vertolkt door de rechterhand op de piano. De partij voor de linkerhand kenmerkt zich door strikte ritmen die worden afgewisseld met talrijke vrije passages als tegenmelodie van de rechterhand. Van de pianist vereist dit een grote mate van virtuositeit.

Jacobo Palm, Rudolf Palm, Charles Maduro en José Maria Emirto de Lima zijn bekend geworden door de mooie pasillo’s die zij hebben geschreven. De cd bevat drie pasillo’s: van Rudolf Palm zijn ‘Como tú lo quieres’ en van Jacobo Palm zijn ‘Ecos del Alma’ en ‘La Inocencia’. Naast de verschillende danza’s, Curaçaose walsen en pasillo’s, bevat de cd ook een danzón van Rudolf Palm, een polka van Joseph Sickman Corsen, een tango van Jacobo Palm, een calypso van Wim Statius Muller en een mazurka van de Venezolaanse componiste Teresa Carreño.

CD bestellen?
Geïnteresseerden in Nederland kunnen de CD ‘Danzas Caribeñas’ bestellen door het overmaken van 18 euro (15 euro voor de CD en 3 euro aan verzendkosten) naar rekeningnummer NL58INGB0005384222 van de ING Bank ten name van de stichting Palm Music Foundation, onder vermelding van ‘Danzas Caribenas’. Vergeet niet om ook het adres te vermelden waar u de CD bezorgd wilt hebben.

Danzas Caribeñas front

Danzas Caribeñas contents


Reacties zijn gesloten