Door redactie op zondag 18 december 2016
De redactie van baat013.nl neemt een winterbreak. Wij zijn woensdag 1 februari 2017 terug met nieuwe artikels op onze site. Op onze Facebook-pagina beraad antillianen arubanen tilburg kunt u ons blijven volgen en onder andere genieten van onze jaarlijkse “Ambiënte di fin di aňa". De redactie wenst u, uw familie en uw vrienden fijne eindejaarsfeestdagen en vooral veel geluk, kracht, wijsheid en gezondheid in 2017.
Door Carmine Palm op woensdag 16 november 2016
De regering van het Nederlandse deel van Sint Maarten is kwaad op de Franse autoriteiten van het Franse deel van Sint Maarten. De Franse prefect claimt dat het dorpje Oyster Pond tot het Franse deel behoort en niet tot het Nederlandse deel. Hoe komt het dat het eiland in een Franse en een Nederlandse helft is verdeeld? Aanleiding van het conflict was het feit dat eind oktober de Franse politie een restaurant in het grensplaatsje Oyster Pond binnen viel. Het restaurant betaalde volgens de Fransen geen belasting en zou ook geen vergunning hebben voor een geplande verbouwing. Maar de eigenaar betaalde belasting in het Nederlands deel en kreeg via de Nederlandse autoriteiten ook een bouwvergunning. Na de inval hebben de Fransen ook de toegangsweg naar een watersportpark en het restaurant gebarricadeerd. Sint Maarten of Saint Martin Het hele eiland heet in het Nederlands Sint Maarten, maar wordt internationaal aangeduid als Saint Martin (of St. Martin) en is opgedeeld in twee delen. De noordelijke helft is een overzeese gemeenschap van Frankrijk met beperkte autonomie en wordt bestuurd door een Franse prefect. De zuidelijke helft van het eiland is een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Altijd grensgeschillen De verdeling van Sint Maarten is in het jaar 1648 in het Verdrag van Concordia gegoten. Dit verdrag werd herhaaldelijk geschonden. Ruim 150 jaar waren er grensgeschillen, maar in 1817 kwam uiteindelijk een einde aan de onderlinge conflicten en werden de huidige grenzen vastgesteld en was de tweedeling een feit. Sint Maarten is een bijzonder eiland. Het is de enige plek ter wereld waar Frankrijk en Nederland aan elkaar grenzen. Geen originele exemplaren De originele exemplaren van het verdrag zijn niet meer in de archieven terug te vinden. Wel bestaan er nog achttiende-eeuwse afschriften. De tekst is afgedrukt in het standaardwerk van J.B. de Tettre (Histoire général des Antilles habitées par les François). In 1839 is er een frisse versie van het akkoord gemaakt. Het was een kleine modernisering: de basis (‘le fond’) bleef hetzelfde. Achteraf maakt het ook niet zoveel uit. Het is nooit bekrachtigd, zodat het Verdrag van Concordia nog steeds van kracht is. Verschillen tussen de twee delen De totale oppervlakte van het eiland bedraagt 87 km². De Fransen hebben met 53 vierkante kilometer het grootste deel van het eiland. Het Nederlands gedeelte heeft Nederlands als officiële taal, het Franse gedeelte heeft Frans als officiële taal. De voertaal op het hele eiland is Engels, doordat de bevolking grotendeels afstamt van Engelstalige slaven. Tussen de delen is er gewoon vrij verkeer. De grens door een voettocht bepaald Maar hoe is de grens op het eiland bepaald? Daarover doen veel verhalen de ronde. In een van de verhalen worden een Fransman en een Nederlander in Oyster Pond met de ruggen tegen elkaar gezet. Ze beloven langs de kust te lopen en zo werd grens getrokken. Het Franse deel zou iets groter uitgevallen zijn dan het Nederlandse, omdat de Hollander bevangen zou zijn geweest door de hitte. Strompelend, met een tong als leer, geblakerd en gezandstraald, leverde hij vierkante kilometers in bij de Fransen. De tweede legende verschilt niet veel van de eerste. Ook hier worden de Fransman en Nederlander met de ruggen tegen elkaar gezet. De Hollander begint op het afgesproken sein braaf langs de kust te lopen. Zijn Franse opponent neigt ertoe hetzelfde te doen, maar de rum speelt hem parten. In zijn dronken brein doemt een lumineus idee op. Hij gaat niet langs de stranden, maar hij steekt het eiland over. Oyster Pond Het dorpje Oyster Pond was dus 350 jaar geleden het beginpunt voor de legendarische loopwedstrijd waarbij een Fransman en een Nederlander in tegengestelde richtingen startten voor de eilandverdeling. Oyster Pond ligt aan de oostkant van Sint Maarten en op de grens van het Franse en Nederlandse deel van Sint Maarten. De Nederlands-Franse grens loopt direct door het dorp. Zo kun je de twee landen terugvinden in het hotelcomplex "Captain Oliver's": de hotelkamers zijn op Frans grondgebied, maar het restaurant en de dokken liggen achter de onzichtbare grens in Nederlands water. De grens word nog steeds betwist Maar de grens bij Oyster Pond wordt nog altijd betwist. In 2013 tijdens een werkbezoek van de Minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans, sprak hij nog met ambtenaren van het Franse gedeelte over Oyster Pond. In een vierlandenoverleg tussen Saint Martin, Frankrijk, Sint Maarten en Nederland is voorlopig afgesproken de huidige situatie te laten voor wat die is. Oyster Pond valt daarmee onder Sint Maarten en niet onder Saint Martin. Maar de Fransen nemen daar geen genoegen mee. Wellicht gedreven door de enorme economische ontwikkelingen op dit moment binnen dit gebied.
Door redactie op woensdag 7 september 2016
De scholen in de regio Zuid zijn afgelopen maandag begonnen. Daarmee zijn de zomervakanties in Nederland officieel voorbij. De regio’s Noord en Midden gingen eerder al naar school. Hopelijk heeft ieder een fijne zomerstop gehad. Dat de zomervakantie voorbij is, merk je aan meer files op de weg en meer passagiers in de trein. Iedereen is weer op pad. De scholen en de colleges zijn ook weer begonnen. Sommige ouders vinden het heerlijk dat de kinderen weer naar school gaan. Voor anderen is het weer tijd om te verlangen naar weer een vakantie. Meer files Op de weg is de vakantie nu echt voorbij. Volgens de ANWB is het weer een normale spits, nu ook in het zuiden iedereen weer iedereen aan het werk is. Echt grote werkzaamheden zijn er gelukkig niet. Op de weg zou het dus relatief ‘mee’ moeten vallen. Drukke treinen De kans is groot dat je moet staan, of wellicht ingeklemd zit tussen jassen en tassen. Niet zo gek, want september is duidelijk de drukste maand van het jaar in de trein. Iedereen is vol goede moed aan werk. Ook de colleges zijn weer begonnen en eerstejaarsstudenten hebben nog geen kamer en zijn ook nog niet teleurgesteld afgehaakt bij de studie. Meer dan 33 miljoen reizigers verwacht NS daarom deze maand te vervoeren. En haalt daarom elf oude dubbeldekkers van stal om het recordaantal passagiers het hoofd te bieden. Ouders opgelucht Er zijn ouders die opgelucht zijn dat de zomervakantie voorbij is. Die zes weken duren heel lang. (Kleine) kinderen staan om 8:00 uur op en vragen meteen: “Wat gaan we vandaag doen?” Ze willen 24/7 aandacht. Gelukkig zijn niet alle kinderen zo. Vooral pubers hebben het liefst dat je je zo weinig mogelijk met ze bemoeit. Vakantie betekent ook geen ochtendstress met broodtrommels, fietsen die met geen mogelijkheid de schuur uit te krijgen zijn, boeken die last minute onvindbaar blijken en ruzies om niets. Ouders kunnen de dag allang en breed in alle rust beginnen met een eerste kop koffie. Voor deze ouders vliegen de zes weken zo om. Verlangen naar vakantie Sommige mensen zijn nauwelijks terug van vakantie en verlangen alweer naar vakantie. De dagelijkse routine van werken-eten-slapen is opnieuw begonnen. Doordat we eigenlijk zogenaamd uitgerust van vakantie komen kunnen we er weer helemaal tegenaan. De batterijen zijn immers opgeladen. Maar waarom klagen zovelen dan dat ze na één dag werken alweer doodmoe zijn en dat ze weer snakken naar een vakantie? Het doel van vakantie is uitrusten, niets doen of iets anders doen. We vullen onze tijd met zaken die we als zinvol beschouwen. Voor sommigen is dat actief zijn, voor anderen volstaan cocktails en een zwembad. Maar bovenal staat vakantie symbool voor controle over je dagorde. Terug aan het werk is de ontnuchtering vaak groot: het werkritme is onveranderd gebleven, die ergerlijke collega is er nog steeds en je moet tegen deadlines aan werken die anderen voor jou hebben opgesteld. Weg controle en zelfbeschikking. Meer echtscheiding na de vakantie Bij vakantie denk je meestal niet aan een echtscheiding. Vakantie is een tijd om te ontspannen en te genieten. Toch vindt meer dan de helft van de Nederlanders dat de vakantieperiode een goede tijd is om problemen in het gezin onder ogen te zien en relationele plooien glad te strijken. Alle ergernissen en irritaties die het hele jaar zijn opgekropt, komen naar boven. En dan barst tijdens de vakantie de bom. De meeste scheidingsmeldingen komen na de zomervakantie. Andere redens om na de zomervakantie te scheiden is: nog een keer als gezin op vakantie, de kinderen in een rustige periode vertellen dat de ouders gaan scheiden, zonde van het geld omdat de vakantie al betaald is. De periode van september-oktober is dus een drukke periode voor echtscheidingsadvocaten en mediators. Hoe was jouw vakantie? Ben je blij dat het ‘gewone’ leven weer begint, of heb je heimwee naar je vakantie? BAAT013 is in ieder geval weer aan de slag. Vanaf vandaag lees je weer regelmatig nieuwe verhalen op deze site.
Door Carmon op woensdag 8 juni 2016
BAAT 013 blijft aandacht besteden aan spreekwoorden en gezegden in het Papiaments. Deze spreekwoorden en gezegden zijn vanuit het leven gegrepen en steeds meer jongeren hebben er belangstelling voor. Hieronder volgen een paar grappige voorbeelden waarbij de Papiamentse uitdrukking vetgedrukt wordt weergeven met daaronder het Nederlandse equivalent of omschrijving. Hoewel het Papiaments maar in een klein taalgebied wordt gesproken is aan onderstaande spreekwoorden en gezegden te zien met hoeveel creativiteit, humor en liefde deze taal zich heeft weten te ontwikkelen en te handhaven. Loke ta hechu no por bira bèrdè mas   Gedane zaken nemen geen keer. E parse hende ku a drnmi fuma lanta burachi   Hij is volledig de kluts kwijt Si bo kuchara kibra, bo tin ku kome ku bo man Pa falta di un stul e ta sinta riba tres piedra Pa falta di kachó bo ta bai mondi ku pushi   Men moet roeien met de riemen die men heeft Chinchirinchi ta warda bientu supla pa e bula   Met alle winden mee waaien Djandja mi pa mi djandja bo   Voor wat, hoort wat. De ene dienst is de andere waard Kada porko tin su djasabra.   Boontje komt om zijn loontje. Alegria i doló semper ta kana pareu   Geluk en ongeluk wonen onder één dak Ora tin mal tempu, kua porta ku barku haňa abrí e ta drenta   Nood breekt wet(ten) Bo no por kome karne, nenga wesu   Wie de lusten wil, moet ook de lasten dragen Si balki di kas kai, kas ta pèrdè forsa   Als het hoofd van het gezin sterft, valt het gezin uit elkaar Si boyo tin manteka, su kaska ta lombra   Wie het breed heeft, laat het breed hangen Konènchi ta skonde su kabes, ma no su kurpa   Z’n kop in het zand steken Ora bo man ta den boka di kachó, bo meste hila fini Ora bo ta bou di palu, bo meste wanta kaka di para Ora bo ta riba buriku, bo meste want’e kokobiá   Als men van iemand afhankelijk is moet men veel van hem verdragen E ta manera plateis   Hij hangt aan je als klis Spanta mankarón pa balente kohe kurpa   De stoere bink uithangen Mas bal maňa ku forsa   Wie niet sterk is moet slim zijn E ta floho manera kaka di mardugá   Hij is aartslui Mas lana un kachó tin, mas pieu (pruga) e tin   Hoge bomen vangen veel wind Bo a kohe mi kachó, mi ta kohe bo pushi   Iemand met gelijke munt betalen Si sumpiňa hinkabo, bo mes a bai kaminda e ta   Dan moet je maar op je blaren gaan zitten   Eigen schuld, dikke bult Semper pone bo sombré kaminda bo man por koh’e   Men moet niet verder springen dan zijn (pols)stok lang is Ratón ta chikitu, ma tòg e por spanta un pushi   Men moet niemand onderschatten Si oloshi keda para, tempu si ta sigui kana   De wereld draait door Niun barí no por fangu tur awa di shelu   Je kunt in je eentje niet alle problemen van de wereld oplossen No gasta tempu i awa ku palu ku no ta duna fruta   Geen tijd en energie steken in zaken of personen waar je niet wijzer van wordt Tin strea ku no tin nòmber   Niet iedereen krijgt de waardering die hij/zij verdient Si warawara bai tras di tur kiw, su yiunan ta muri di hamber   Je moet niet alles wat je hoort geloven Si bo no ke blachi den kurá, no planta palu   Je moet problemen niet zelf opzoeken Zie ook: Uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments deel 1 en deel 2
Door redactie op woensdag 2 maart 2016
Binnen de Europese Unie hebben de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba de status van Landen en Gebieden Overzee (LGO). Wat betekent dat eigenlijk voor de eilanden? De LGO zijn landen of gebieden die een speciale relatie met een van de lidstaten van de Europese Unie (EU) hebben. Dit is zo sinds 1958, toen de Europese Economische Gemeenschap (EEG), tegenwoordig de Europese Unie, is opgericht. Vanaf het begin zijn de LGO bij de EU betrokken geweest. Welke landen en gebieden overzee? Het gaat om voormalige koloniën van Groot Brittannië, Frankrijk, Denemarken en Nederland, waaronder Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Het gaat in totaal om 22 landen en gebieden overzee verspreid over de hele wereld. Wat zijn de kenmerken van de LGO's? · LGO´s maken geen deel uit van het grondgebied van de Europese Unie (EU), maar ze worden met de EU geassocieerd. · De onderdanen hebben de nationaliteit van de lidstaten waartoe zij behoren. · De LGO's behoren grondwettelijk gezien bij vier lidstaten (Denemarken, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk) en zijn dus geen onafhankelijke staten. · Het afgeleide recht van de EU is niet rechtstreeks op de LGO van toepassing. De Raad van de Europese Unie moet specifiek de regels vaststellen die voor de LGO gelden. · De elementen met betrekking tot individuen die alle burgers van de Europese Unie betreffen (met name het burgerschap van de Europese Unie en de mensenrechten) gelden wel voor de onderdanen van de LGO. Wat zijn de doelen van de LGO’s? · Het onderhouden van nauwe economische banden tussen de EU en de LGO´s, bijvoorbeeld door het bevorderen van handelsovereenkomsten; · het bevorderen van het concurrentievermogen en duurzame ontwikkeling van de LGO´s; · het naar buiten dragen van EU-normen en waarden (zoals vrijheid, democratie); · het bevorderen van samenwerking tussen de LGO´s en derde partijen. Wat betekent Octa? De Landen en Gebieden Overzee hebben zich georganiseerd in de Octa (Association of the Overseas Countries en Territories). Dit genootschap heeft als doel het bevorderen van economische en sociale ontwikkeling binnen de LGO´s en het opbouwen van nauwe economische betrekkingen tussen de LGO´s en de Europese Unie. Al sinds 2000 zijn vertegenwoordigers van LGO's in Brussel gestart met overleggen om gezamenlijke visies te ontwikkelen voor het LGO-beleid. De Europese Commissie bereidt dat beleid voor en de Raad van Ministers van de EU stelt het beleid vast. Wat doet Curaçao in de Octa? De Octa telt 22 leden en kent een roulerend voorzitterschap voor de jaarlijks georganiseerde ministeriële conferentie. Vanaf februari 2015 is de Minister President van Curaçao voorzitter van de Octa geweest. Curaçao heeft nu het voorzitterschap overgedragen aan Aruba. Het voorzitterschap van Curaçao is volgens het Antilliaans Dagblad geruisloos verlopen. Minister President Whiteman en diens voorganger Ivar Asjes hebben nooit verslag gedaan van hun activiteiten in Octa-verband. Krijgen de LGO’s ook geld van de Europese Unie? De Europese Unie is de grootste donor van ontwikkelingsgelden ter wereld. De LGO’s komen in aanmerking voor de Europese ontwikkelingsfondsen (EOF) en voor de steun van de Europese Investeringsbank (EIB). De Europese Unie reserveert elke vijf jaar een budget voor ontwikkelingssamenwerking in het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). De EU stelt voor elke LGO een budget beschikbaar voor financiële hulp. Voor de LGO´s in het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden is tijdens de periode 2014-2020 weggezet (in miljoen EUR): • Curaçao 16,9 • Aruba 13 • Sint Maarten 7 • Bonaire 3,9 • Saba 3,5 • Sint Eustatius 2,4 Blijven de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba hun LGO’s status behouden na de wijzigingen van 10-10-’10? Op 10 oktober 2010 werden Bonaire, Saba en Sint Eustatius onderdeel van Nederland. Hun status werd die van openbare lichamen, ook wel aangeduid als bijzondere gemeenten. De Nederlandse Antillen hielden toen op te bestaan. De drie eilanden behielden in eerste instantie hun LGO-status binnen de EU. Curaçao en Sint Maarten werden net als Aruba autonome landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden en behielden ook de status van LGO. Wat betekent UPR? Er wordt al geruime tijd nagedacht om van Bonaire, Saba en Sint Eustatius, de LGO-status te wijzigen in een UPR-status (Ultra Perifere Regio’s). Een voordeel van de UPR-status is dat het eilanden onderdeel worden van Europa. De officiële munteenheid (vanaf 1 januari 2011 de Amerikaanse dollar) van deze eilanden zal dan hoogstwaarschijnlijk ingewisseld moeten worden voor de euro. De keuze voor een eventuele UPG-status is overigens niet alleen aan het Koninkrijk en de betreffende landen, maar gaat alle lidstaten van de Unie aan. Daarom vergt een dergelijk traject gemiddeld zo’n 5 jaar.
Door redactie op vrijdag 12 februari 2016
De World Health Organization (WHO) heeft het oprukkende zikavirus uitgeroepen tot internationale noodsituatie voor de volksgezondheid en hoopt zo dat de bestrijding sneller gaat. Experts vrezen dat het virus zich razendsnel zal verspreiden en dat kan fatale gevolgen hebben. Inmiddels is het virus in 24 landen in Latijns-Amerika en het Caribische gebied aangetroffen. Op Curaçao zijn tot nu toe vier gevallen bekend. Curaçao is dan ook door het Amerikaanse instituut voor de volksgezondheid CDC en de Pan American Health Association (Paho) op de lijst gezet van landen waar zika is geconstateerd. Er is geen negatief reisadvies afgegeven. Maar Curaçao heeft de afgelopen dagen goed carnaval gevierd. Zal na carnaval het aantal zika-gevallen toenemen? Is het zikavirus verspreid tijdens carnaval? Gezondheidsexperts zijn bang dat het zikavirus zich tijdens het carnaval heeft verspreid. De combinatie van de virusepidemie en de miljoenen schaars geklede mensen op straat zijn volgens kenners een 'explosieve cocktail'. Het virus wordt verspreid door de zogenoemde Aedes aegypti-muggen, die begin februari het hoogtepunt van hun paartijd beleven, precies tijdens carnaval. De feestgangers dragen tijdens dit feest geen beschermende kleding. Daarom is waarschijnlijk dat het aantal zika-gevallen zal toenemen. Wat doet Curaçao tegen de zikavirus? Protocol voor zwangere vrouwen   Het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur (GMN) heeft op basis van het advies van de Pan American Health Association (PAHO), richtlijnen opgesteld voor zwangere vrouwen. In het protocol is vastgelegd hoe medici om moeten gaan met het virus en zwangerschap. Inspectie woningen   Het ministerie is sinds december 2014 bezig met het controleren van muggenbroedplaatsen. In september 2015 volgde de tweede ronde. En toch wordt het ministerie de laatste dagen overspoeld met klachten over zika en muggenbroedplaatsen. Het inspectieteam dat belast is met het elimineren van die broedplaatsen is daardoor voornamelijk bezig met het reageren op klachten, waardoor het reguliere werk in het gedrang komt. Zwerfvuil   Een andere belangrijke factor is het ophalen van (zwerf)vuil. Tijdens een project dat in december 2014 is gestart en drie maanden duurde is er ruim 3,6 miljoen kilo vuil verzameld. Op illegale stortplaatsen werd nog eens 2,6 miljoen kilo vuil aangetroffen. Medio september 2015 is er ook zo’n actie uitgevoerd, waarvan echter (nog) geen cijfers bekend zijn. Het is de bedoeling dat het project wordt uitgebreid. Maar volgens Melvin Cijntje van de partij Pueblo Soberano (PS) is de overheid zelf de grootste vervuiler en de laatste tijd worden steeds meer illegale stortplaatsen door de burger ontdekt. Campagne   Op de televisie- en radiokanalen zijn er reclamespots. De informatie wordt ook via de Facebook-pagina van het ministerie verspreid: GMN TV. Ook worden er posters geplakt op diverse locaties op Hato. Speciaal informatienummer   Er is een speciaal informatienummer (9345) voor zika. Volgens de minister van GMN komen per dag zo’n tien à vijftien vragen binnen van bezorgde mensen en klachten over vuildump. De Amigoe (een krant op Curaçao) heeft meerdere keren naar het nummer gebeld, maar niemand nam op. Het ministerie is nu bezig met het beschikbaar stellen van een 0800-nummer. Welke maatregelen kun je zelf treffen? Mocht je toch op reis besluiten te gaan, volg dan de volgende regels: Draag bedekkende kleding Smeer onbedekte huid in met een muggenwereldmiddel dat DEET bevat. Voor kinderen en zwangere vrouwen geldt wel: mijd concentraties boven de 30%. Slaap altijd onder een klamboe of in een muggenvrije ruimte. Voor vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden, wordt aangeraden het reisadvies van de WHO en de Nederlandse overheid te volgen. Wat is het zikavirus? Het zikavirus is een virus dat wordt verspreid door zogenaamde Aedes-muggen. Door het oplopen van het virus kan iemand zika koorts krijgen. Meestal verloopt de ziekte vrij mild, maar er zijn aanwijzingen dat een infectie tijdens de zwangerschap kan leiden tot bepaalde neurologische geboorteafwijkingen (microcefalie), al is er nog geen wetenschappelijk bewijs gevonden voor dat verband. De Aedes-muggen verspreiden, naast het zikavirus, ook dengue en chikungunya. De muggen zijn vooral tijdens daglicht actief en leven vooral in stedelijke gebieden. Wat zijn de symptomen? Het zikavirus is een relatief mild virus. Een groot deel van de mensen die het virus oplopen hebben geen last van symptomen. Mochten er toch symptomen optreden, zijn dat de volgende: Spier- en gewrichtspijn vaak in handen en voeten Plotselinge koorts Oogontsteking Huiduitslag vaak beginnend met het gezicht Gevoelloosheid Minder vaak: hoofdpijn, gebrek aan eetlust, overgeven, diarree en buikpijn Waar komt het voor? Het zikavirus is al ontdekt in Centraal- en Zuid-Amerika, de Caraïben en Zuidoost-Azië. De WHO verwacht dat het virus zich naar nog meer landen zal verspreiden. Op dit moment komt het virus vooral veel voor in de volgende landen: Barbados, Frans-Guyana, Mexico, Thailand, Bolivia, Guadeloupe, Nicaragua, Venezuela, Brazilië, Guatemala, Panama, Virgin Islands, Colombia, Guyana, Paraguay, Curacao, Haiti, Puerto Rico, Dominicaanse Republiek, Honduras, Salomonseilanden, Ecuador, Kaapverdië, Saint-Martin, El Salvador, Martinique en Suriname. Is er een behandeling voor de besmetting? Nee, momenteel zijn er geen medicijnen beschikbaar om het zikavirus te behandelen. Nu WHO heeft gesproken van een ‘wereldwijde noodsituatie’ zal er wel alles aan worden gedaan zo snel mogelijk een vaccin op de markt te brengen. Gevolgen besmetting De gevolgen van het oplopen van het zikavirus zijn meestal te overzien. Bovendien kun het virus hoogstwaarschijnlijk maar eenmaal oplopen. Na een infectie met het virus, ben je de rest van je leven immuun. Bovendien heeft het oplopen van het virus geen invloed op een mogelijke zwangerschap in de toekomst. Voor zover bekend is het virus binnen drie weken na infectie uit het lichaam verdwenen. Vanaf dat moment vormt het virus dan ook geen gevaar meer voor een ongeboren kind.
Door Carmon op dinsdag 22 december 2015
Terugblikkend op het jaar 2015 kunnen wij stellen dat wij erg tevreden zijn over wijze waarop onze trouwe baat013.nl bezoekers en facebookvrienden onze inspanningen hebben gewaardeerd. Een zeer welgemeende dank je wel aan iedereen die direct en/of indirect een bijdrage heeft geleverd. Wij gaan door en kijken er graag naar uit om jullie ook in het komende jaar 2016 door een Antilliaanse bril te informeren over relevante nieuws, bijzondere en opvallende mensen, gebeurtenissen en wetenswaardigheden.  De redactie van baat013.nl neemt een winterbreak en gaat op woensdag de 27 januari a.s. weer van start met nieuwe publicaties op deze site. Op onze Facebook-pagina beraad antillianen arubanen tilburg kunt u ons blijven volgen en onder andere genieten van de kerst- en nieuwjaarstemming. De redactie wenst u, uw familie en uw vrienden fijne eindejaarsfeestdagen en vooral veel geluk, kracht, wijsheid en gezondheid in 2016.
Door redactie op zondag 14 juni 2015
De zomer en de zomervakantie komen er weer aan. Ook voor Reggie Curiël. Wat betekent de zomer voor Reggie? Hij blogt hierover op www.vertaalweb.com. Hieronder zijn verhaal. Reggie, eigenaar van vertaalweb is geboren op Curaçao en woont met zijn vrouw en twee dochters in Delft. Summertime oftewel de zomervakantie is in aantocht De zomervakantie is in aantocht. Ik weet dat het pas juni is, maar geloof me het gevoel begon al in de laatste week van mei, zo’n beetje. De lente doet dan pogingen om zich te laten gelden, voordat de zomer hetzelfde gaat proberen, maar dan met meer intensiteit . Na ruim 30 jaar Nederland heb ik geleerd dat de lente en haar grote broer zomer, hun best doen, maar soms ook roemloos en ook grandioos ten onder gaan. Dat valt voor mijn Caribische botten niet altijd mee want die snakken inmiddels naar een beetje zon. Zoals gisteren bijvoorbeeld. De kinderen vlogen naar school of kwamen te laat aan, afhankelijk van mee- of tegenwind. Nu is het weer hier thuis toch altijd al een onderwerp van gesprek. Als Antilliaanse man tussen drie vrouwen die allemaal hier geboren zijn valt het niet altijd mee. Zeker in de winter haak ik volledig af. Als ik twee pubers zie discussiëren of er een kans in zit dat ze kunnen schaatsen dan gaat bij mij het licht uit. De winter bekijk ik het liefst vanachter het raam met de verwarming aan. Wintersport is ook niks voor mij, ooit wel eens een Antilliaan op ski's gezien? Ze zullen er best zijn maar ik ken ze niet, in ieder geval niet zij die het vrijwillig doen, of ze moeten in Nederland geboren zijn. Zo tegen de tijd dat de lente zich gaat roeren kom ik thuis ook onder mijn steen vandaan, word ik weer wat gezelliger en heb ik weer hoop dat ik binnenkort mijn korte broek en slippers uit het vet kan halen, zeg maar het uniform van een Caribische man. Mijn dochters lachen zich iedere keer weer een breuk, dat zijn dus die momenten dat ik me realiseer dat ik echt van een andere planeet kom, in dit geval Curaçao. Maar goed zoals ik al zei in het begin, de zomer nadert. Mijn dochters bereiken een fase die een beetje te vergelijken is metaalmoeheid. Aan de buitenkant merk je er niet altijd wat van, maar het is wat er van binnen gebeurt, waar het gevaar schuilt. Geen zin en ben moe worden afgewisseld met het tellen van de weken dat het nog duurt voordat die grote zomervakantie eindelijk aanbreekt. En de gevaren voor mij, die zijn ook best wel aanwezig. Zie het maar als het lopen in een mijnenveld. Je hebt een beetje een idee waar die mijnen liggen en je springt van het ene veilige gedeelte naar het andere. Maar als je verkeerd gesprongen bent, dan ontploft het in alle hevigheid. En als een wat geagiteerde dochter zegt dat ik er weer eens niets van begrijp, dan besef ik inderdaad dat het tijd wordt dat de zomer aanbreekt. De kinderen zijn dus aan vakantie toe zijn. Maar voor dat het zover is moet de jongste, die in groep 7 zit, nog aan een werkstuk over het heelal opleveren, gelukkig een overzichtelijk onderwerp dus dat gaat vast soepel verlopen. Daarnaast heeft ze de gebruikelijke CITO- en andere toetsen voordat het echt vakantie is En voor de oudste is de aankomende toetsweek van het Gymnasium plus nog een van de laatste hordes die genomen moeten worden op weg naar de zomer. Met veel extra vakken waaronder Chinees lopen de stressniveaus snel op. Kortom er moet nog wat water door de Rijn (ik hoop niet letterlijk) voordat het echt zomer is en we op vakantie kunnen. Het is uiteraard niet alleen maar kommer en kwel. Integendeel zelfs, ze kijken alvast vooruit naar de vakantie. Eindelijk weer naar Curaçao, naar Opi en Oma Konta (mijn ouders) want het is alweer een tijdje geleden. Voor mijn jongste dochter is zwemmen van levensbelang in de zomer. Iedere ochtend is haar eerste vraag bij het ontwaken of ze die dag kan zwemmen. Dus komende vakantie is het ultieme genot, zwemmen in die helderblauwe Caribische zee. Eerlijk gezegd kan ik ook niet wachten. Mijn kinderen zijn hier geboren en duiken ook de Noordzee in. Dat bekijk ik in de regel met afgrijzen. Ik geloof dat ik ooit een teen in die bruine massa heb gestoken maar ik was bang dat ik mijn teen nooit meer zou terug zien, dus zwemmen in de Noordzee kan op weinig begrip van mijn kant rekenen. Ik verheug me dus op het moment dat ik de zee op Curaçao kan in rennen en mijn zwem DNA weer ontwaakt. Ik kan me nog een moment herinneren dat mijn vrouw voor het eerst op Curaçao was en met mij samen bij Boca Sami het water in liep. Ik was helemaal in extase tot ik haar stem achter mij hoorde met de vraag wat die zilveren dingen waren die om haar benen heen cirkelden. Dom genoeg antwoordde ik vissen. Ik heb de rest van de tijd naar haar gezwaaid op haar handdoek. Het water is ze daar niet meer in gegaan. We werken er nog aan. Onze oudste dochter verheugt zich op het eten, de loempia’s bij Rio Canario, de Truk’i pan bij Saliña, eten bij Plasa Bieu of bij Pop’s place aan Caracasbaai. Wij Antillianen hebben wat met eten, eten staat voor familie, voor samen en voor gezelligheid. Er is geen leven mogelijk zonder eten, nou ja misschien wel maar dan is het half niet zo gezellig. Mijn oudste dochter is in dat opzicht echt een yu di Korsou. Haar herinneringen zijn geordend aan de hand van de eet ervaringen die ze heeft en op Curaçao gaat dat over loempia’s, galiña, pan ku lomitu, arepa di pampuna, kortom alles wat mijn eiland te bieden heeft. Na het landen moeten we loempia’s halen want daar heeft ze zoooooo een zin in. Niet de weirde shit zoals ze zelf zegt. De laatste keer aten we bij mijn ouders tussen de middag en die hadden echt Antilliaans gekookt: Kolo Stoba ku Rabu i Funchi. Nu eten mijn dochters alles en proberen ook alles dus met enthousiasme werd opgeschept. De langwerpige stukken vlees werden wat vreemd bekeken en op een goed moment besloot een van de twee toch te vragen wat het was want het smaakte een beetje vreemd. Mijn vrouw had het al door gehad, die had vriendelijk bedankt en was bij een vegetarische maaltijd gebleven. Ze is inmiddels ervaringsdeskundige. Ik antwoordde Rabu. Rabu papa, wat is dat? vraagt mijn dochter nog. En dom dom dom, varkensstaart zei ik. Hun blik was priceless, maar dan niet in de Mastercard betekenis van het woord. Laat ik het zo zeggen, varkensstaart eten ze niet meer. Voor mij maakt het allemaal niet zo veel uit. Na drie jaar merk ik dat ik er echt aan toe ben om naar huis te gaan. Ik kan er zelfs emotioneel van worden, ik heb de afgelopen tijd hier een daar een traan weg gepinkt. Natuurlijk mis je je familie en deze vakantie is voor een groot deel familiebezoek. Maar het is meer. Het is zoals de zangeres Izaline Calister zingt in Mi Pais, het is mijn land. Het land waar mijn navelstreng begraven ligt en die na meer dan 30 jaar nog altijd aan mij trekt. Het doet wat met me als ik de luchthaven uitloop en door de warmte wordt begroet. Dit is geen Zuid Spanje, Griekenland of Italië, dit zijn de tropen en die warmte die ken je en hoe lang geleden ook, het voelt telkens weer als thuis aan. Maar we zijn nu pas in juni en zoals eerder gezegd we zijn er ook nog niet. We zijn wel onderweg. Ook mijn vrouw heeft een paar tentamens te halen voor die tijd. Er moet nog aan een werkstuk gewerkt worden. Toetsweek komt er ook aan en dat vereist de nodige voorbereiding. Dat is niet alles want er moeten ook muziek- en danslessen nog gevolgd worden. Beachvolleybal trainingen staan nog op het programma. En dan zelfs ook nog een wedstrijd. Oh ja, en naar de WK beachvolleybal finale gaan kijken. Vergeten we niets? Een paar weken school natuurlijk maar dat gaat prima lukken, dat weet ik gewoon. Het zijn allemaal doorzetters. Ze hebben de beste eigenschappen van hun moeder geërfd en gelukkig niet te veel slechte van hun vader. Wordt vervolgd.
Door redactie op woensdag 22 april 2015
Terwijl carnaval in Nederland al even achter de rug is, viert St. Maarten deze weken dit spetterende feest. Van 16 april tot en met 5 mei is Caribbean Carnaval op het eiland, het kleurrijkste carnaval van de regio. Carnaval is het vrolijkste feest van het jaar op Sint-Maarten. De hele bevolking feest mee en geniet van de optredens, parades en muziekspektakels. Het carnaval op St. Maarten is uitgegroeid tot het meest spectaculaire en kleurrijke festival van het eiland en omstreken. Het wordt jaarlijks georganiseerd door ‘St. Maarten Carnival Development Foundation’ dat maandenlang intensief bezig is met de voorbereidingen. Tijdens deze dagen bruist het eiland van de spectaculaire shows, prachtige Jump-up parades en swingende feesten, harde drums, kostuums vol glitters en veren, cocktails en heel veel vrolijke mensen. Waarom carnaval in april? Het carnaval op St. Maarten is ontstaan als festiviteit rondom Koninginnedag. In 1969 stelde de regering van St. Maarten het Oranje comité op, met als doel Koninginnedag te organiseren. Twee leden van het Oranje comité kregen de opdracht informatie te verzamelen over het carnavalsfestival op het naburige eilandje St. Thomas . Met behulp van deze informatie en een bescheiden budget werd destijds rondom Koninginnedag het eerste carnaval op St. Maarten georganiseerd. Twee keer Carnaval Op het eiland dat door twee landen geregeerd wordt, wordt twee keer carnaval gevierd. In het Franse deel viert men het carnaval in februari en in het Nederlandse deel midden april-begin mei. En voor toeristen valt het carnaval tijdens het laag-seizoen en vindt men vaak betaalbare tickets naar St. Maarten. Carnival Village Elk jaar wordt speciaal voor het carnaval een ‘Carnival Village’ gebouwd bij de hoofdstad Philipsburg. Dit feestterrein ter grootte van een voetbalveld vormt het hart van de festiviteiten en themafeesten. Op het grote podium zie je de meest spectaculaire shows. Rondom het terrein kun je bij horecastandjes genieten van heerlijke Caribische gerechten en cocktails. Concerten en shows Gedurende het carnavalsseizoen wordt in de ‘Carnival Village’ genoten van grote shows en concerten. Concerten zoals ‘Flag Fest International Concert’, ‘Latin concert’ en ‘Zouk concert’. Tussendoor wordt op de andere dagen ook nog een ‘Junior Queen show’, ‘Miss Mature Pageant’ en ‘Youth Extravaganza’ gehouden. En uiteraard wordt op de ‘Senior Calypso Finals’ de nieuwe ‘roadmarch’ gekozen. Grote jump-up Na de ‘Senior Calypso Finales’ vertrekt een enorme mensenmassa vanuit de ‘Carnival Village’ met muziek door de straten van St. Maarten. Een aantal sound-trucks met de calypso-bands begeleiden dansende feestgangers tot het hoogtepunt van het feest dat tot lang na zonsopkomst duurt. Grote paradesAan het eind van de carnavalsperiode vinden de carnavalsparades en optochten plaats. Te beginnen met de ‘Junior Parade’ (Kindercarnaval) gevolgd door de ‘Grand Carnival Parade’ met praalwagens door de straten in en rondom Philipsburg Ook de calypso-muziek mag niet ontbreken. Om alles en iedereen in beweging te houden rijden sound-trucks met de ‘Grand Carnival Parade’ mee. Tussendoor wordt Koningsdag gevierd en het geheel wordt afgesloten met een ‘Closing Jump Up’ en het verbranden van de ‘King Momo’.