Door redactie op woensdag 29 juni 2016
Op zaterdag 2 juli gaat de 103de editie van de Tour de France van start in Le Mont-Saint-Michel. Op 24 juli eindigt de Ronde van Frankrijk op de Champs-Elysée in Parijs. Drie weken koersplezier in La Douce France vormen een blij vooruitzicht voor de wielerliefhebber. In het Caribisch Nederland zijn ongetwijfeld ook liefhebbers die de Tour volgen. Maar kent Caribisch Nederland ook wielrenners voor de toekomst? Er vertrekken 198 renners voor de Tour de France. Het totale veld is samengesteld uit achttien World Tour-ploegen en vier teams met een wildcard. Onder de 198 renners bevinden zich 15 Nederlanders en 33 renners die niet afkomstig zijn van Europa. Ze komen uit Australië (8), Nieuw Zeeland( 4), Japan( 2), Zuid Afrika (3), Eritrea (2), Ethiopië (1), Canada (1), Verenigde Staten (5), Colombia (5) en Argentinië (2). De Tour de France wordt steeds mondialer. Professionele Wielrenners uit Curaçao Er zijn (nog) geen deelnemers van Caribische Nederland in de Tour de France maar er zijn wel drie (professionele) wielrenners afkomstig van Curaçao. Zij werken op dit moment aan hun carrière. Dit zijn professional Quinten Winkel en twee beloften Hillard Cijntje en Bryan van Rutten. Fietsen op Curaçao populair Rond de eeuwwisseling maakte het fietsen op Curaçao een enorme groei door. Dit kwam mede door het initiatief van Leo van Vliet met de Amstel Bright Race (later gewijzigd in de Amstel Curaçao Race). Zowel het wielrennen als mountainbiken werden erg populair. Helaas viel het doek in 2014 voor de Amstel Curaçao Race na 13 jaar. Omdat steeds meer wielerkoersen buiten Europa werden gehouden, was het voor organisator Leo van Vliet steeds lastiger om buitenlandse toppers naar het eiland te halen. Quinten Winkel: Amerikaanse ploeg Quinten Winkel (1990) is geboren en opgegroeid op Curaçao. Hij staat sinds 2015 onder contract bij de Amerikaanse ploeg Team Foundation uit New York. Het team rijdt grote wedstrijden door heel Amerika. Winkel maakte op jonge leeftijd indruk omdat het ervaren wielerprofs niet lukte om tijdens een van de Amstel Curaçao Races van hem weg te rijden. Op zijn vijftiende deed hij als kampioen van de Nederlandse Antillen mee aan de Caribische kampioenschappen in Puerto Rico. Hij won er twee keer zilver: voor de tijdrit en voor de wegwedstrijd. In 2007 en 2008 werd hij Caribisch kampioen. In 2008 vertrok hij naar Nederland voor zijn studie. Na zijn studie sloot hij het contract met het Amerikaanse team. Hillard Cijntje Hillard Cijntje (1992) is ook op Curaçao geboren. Ook hij viel op tijdens de Amstel Curaçao Races. Hillard’s avontuur begon in augustus 2009 toen hij naar Nederland verhuisde. Hij rijdt voor de club WV Noord-Holland. In augustus 2010 won hij de Caribische kampioenschappen voor junioren in Aruba. In het 2011 werd Hillard een belofte, en is hij bezig zoveel mogelijk te leren over koersen in Nederland. Bryan van Rutten Bryan (1993) is de jongste en eveneens op Curaçao geboren. Hij is sinds kort een belofte en fietst bij de wielerclub Willebrord Wil Vooruit in Brabant. Bryan studeert nog in Nederland en is bezig om veel te leren over wielerkoersen in Nederland. Wereldkampioenschappen in het Limburgse Valkenburg De drie jonge wielrenners uit Curaçao hebben samen een mooi begin gemaakt met hun carrière. In 2012 waren de wereldkampioenschappen wielrennen in het Limburgse Valkenburg. Wielrenners uit heel de wereld waren uitgerukt om hun land te vertegenwoordigen. Voor Curaçao deden Hillard Cijntje, Bryan van Rutten en Quinten Winkel mee in de categorie ‘Beloften’, speciaal voor jonge wielrenners van 18 tot en met 23 jaar. Wie weet zien we ze één van de komende jaren ook in de Tour de France?
Door redactie op woensdag 15 juni 2016
Nydia Maria Enrica Ecury (1926-2012) werd op 2 februari 1926 op Aruba geboren uit een donkere vader en een blanke moeder. Op haar dertigste (1957) ging zij op Curaçao wonen, waar zij op 2 maart 2012 overleed. Aanvankelijk was zij actief in het onderwijs als leraar Engels en Papiaments en werkzaam bij het Departement van Onderwijs. Nydia Ecury maakte naam aan het toneel als mede-oprichtster van de toneelgroep Thalia, als actrice en regisseuse en vooral als cabaretière met haar ‘one woman show’ Luna di papel (papieren maan). Debuut als dichter Als dichter debuteerde zij tamelijk laat, in 1972. Zij publiceerde in het Papiaments. Alleen haar vierde bundel kwam tweetalig uit in het Papiaments en het Engels. In totaal bracht zij vijf dichtbundels uit: Tres rosea (drie ademtochten) uit 1972; Sekura (droogte) uit 1974 ; Bos di sanger (stem van het bloed) uit 1976; Na mi kurason mará (aan mijn hart verknocht) uit 1978 en Kantika pa mama tera (Lied voor moeder aarde) uit 1984. Veelzijdige afstamming In februari 1976 publiceerde zij de bundel Bos di sanger, met daarin het gedicht Bos di sanger. In dit dicht is de dichteres zich bewust geworden van haar veelzijdige afstamming. Bos di sanger Den mi soño spiritu di mi wela ta supla den mi orea: 'Bo sanger ta mas diki ku di tur...' i den anochi skur mi ta hañami ta karga fligí ku un soledat intenso e Tumba inmenso di tur mi antepasadonan Bos di Sanger, papia kla Ki tur e kosnan aki ta nifika? Boso tin pa mi un tarea un mishón wardá? T'ami ta Eslabon ku mesté sigui uni Generashon? T'ami tin di mantene un Tradishon k'a origina den selvanan di Afrika o nasí foi den mondongo di sabana na Bushiribana? Ta mi sanger Alemán ta yora morto di mi ruman o ta e indomitabel Israel den mi ta kanta melodía di Davíd? Bos di Sanger, papia kla Mi n' ta dotá ku profundidat pa interpretá parábola Sinembargo, den tur sinseridat mi ke kumpli ku bo enkargo Bos di Sanger, papia! Papia kla! Van: Nydia Ecury. Uit: Bos di sanger. Willemstad, Kòrsou, 1976. Stem van mijn bloed In mijn dromen fluistert mijn grootmoeders geest: 'Jouw bloed is dik' en in het aardedonker, belaagd door een intense eenzaamheid, merk ik dat ik de immense tombe van mijn voorouders draag. Spreek duidelijk, stem van mijn bloed. Wat betekent dit? Is er een taak, een missie voor me weggelegd? Ben ik de schakel die de generaties moet verbinden? Roep je mij uit tot drager van een traditie die wortelt in de oerwouden van Afrika of ontstond uit de ingewanden van de steppe in Bushiribana? Is het mijn Duitse bloed dat rouwt om mijn broer of de ontembare Israëliet in mij die Davids melodieën zingt? Spreek duidelijk, stem van mijn bloed. Parabelen begrijp ik niet. Eerlijk: ik wil me voegen naar je wensen. Stem van mijn bloed, spreek harder. Harder! Vertaling: Nydia Ecury en Esther Jansma.
Door Carmine Palm op woensdag 1 juni 2016
Het Antilliaanse ‘kaha di orgel' of kortweg ‘ka’i orgel’ levert al heel lang een belangrijke bijdrage aan de muziek op Curaçao en Aruba. Dit instrument verdient in alle opzichten onze waardering. Het kaha di orgel is een instrument dat een ritmisch geluid maakt. In het orgel zit een cilinder met pinnetjes die op hamertjes slaan, net zoals bij een piano. Met behulp van een zwengel gaat de cilinder ronddraaien. Dit orgel wordt ook een straatpiano of cilinderpiano genoemd. Twee man Het ka’i orgel wordt begeleidt door de ’ wiri’. De wiri is een nikkelstalen pijp met een soort staafje dat er overheen gehaald wordt. Het lijkt op een ijzeren rasp. En zo bestaat het kaha di orgel-ensemble uit het orgel zelf, de persoon die de zwengel ronddraait, en de persoon die de wiri (metalen rasp) bespeelt. Zonder de wiri is de muziek van het ‘ka'i orgel’ niet af. Geschiedenis De oorsprong van dit orgel ligt vermoedelijk in Italië. Helaas is de geschiedenis nooit gedocumenteerd. Italiaanse migranten namen eind 18e, begin 19e eeuw een draagbare straatpiano naar Engeland. Waarschijnlijk leerde een pianomaker dit instrument kennen en ontwierp een eigen versie. Hoe dan ook, het is een feit dat de Engelsman Joseph Hicks, die in de jaren 1805 tot 1850 veel van deze cilinderpiano’s produceerde, genoemd wordt als de uitvinder van het ka’i orgel. Van Venezuela naar Curaçao De straatpiano belandde via Italiaanse migranten in Barquisimeto in Venezuela. Via Venezuela kwam het instrument naar Curaçao. Deze instrumenten speelden uiteraard Spaanse en Italiaanse melodieën. Het duurde echter niet lang voordat muzikanten uit Curaçao het geheim van het ka’i orgel ontdekten. Familie Sprock De pionier van het Antilliaanse ka’i orgel is Horatio Jules Sprock (1866-1949). Horatio ging als jongeman naar Venezuela en leerde van een Italiaan de kneepjes van het vak. Samen met zijn broer Jean Louis, die erg muzikaal was, leerde hij in Venezuela hoe de door hen gecomponeerde dansmuziek over te brengen op de rollen. Op Curaçao zette de familie Sprock een eigen werkplaats op. Jarenlang was het bouwen en componeren een familiegeheim, totdat Otto Sprock besloot om de kennis over te dragen aan de musicus Edgar Palm. Er is een straat in Brievengat (een wijk op Curaçao) met de naam: Kaya Horatio Sprock. Tingilingi box Tot ongeveer 1940 verzorgde Curaçao de ka’i orgels voor alle Antilliaanse eilanden. In die tijd begon Rufo Wever op Aruba zijn eigen ka’i orgel bedrijf. Dit bedrijf heeft hij tot aan zijn overlijden voortgezet. Vóór die tijd moest men uit Aruba voor nieuwe cilinders of andere onderdelen steeds met de boot naar Curaçao, met het gevolg dat er nogal wat kapot ging. Rufo Wever werd erg bedreven op het orgel gebied. Op Aruba is het ka’i orgel ook bekend als tingilingi box. Het duurde niet lang voordat Aruba’s eigen muziek op de cilinders werden opgenomen. Deftige feesten van welgestelden Het ka’i orgel klonk eind 19e eeuw, begin 20e eeuw eerst alleen op de deftige feesten in de salons van de welgestelden. Het welluidende kastje werd spoedig daarna als een kostbare vracht met een karretje naar het platteland vervoerd om dienst te doen bij feesten bij mensen thuis of bij de talrijke picknicks van die tijd. En zo kreeg het daarna ook de functie van straatinstrument. De klanken van het ka’i orgel zijn nog steeds onmisbaar bij doopfeesten, communiefeesten, verjaardagen, op straat en culturele activiteiten, zoals in de week van cultuur op Curaçao. Overdracht kennis Op Curaçao zijn veel initiatieven genomen om de kennis van het herstellen en vernieuwen van de cilinders te garanderen. Het levende culturele erfgoed op de eilanden heeft een toekomst. In de jaren tachtig verzorgde Edgar Palm cursussen en in de jaren negentig werden onder leiding van Serapio Pinedo op Landhuis Kenepa lessen gegeven. De laatste jaren organiseert Kas di Kultura cursussen door de Arubaan Alfonso 'Buchi’ Boekhoudt. Nog springlevend Het kaha di orgel speelt nog steeds een belangrijke rol in de muziek op de Antillen. En zoals het ka’i orgel qua melodie als ritme zo’n honderd jaar geleden klonk, zo klinkt zij nog steeds. Het is alsof de tijd is stil blijven staan. De bepaalde stijlen van de Antilliaanse muziek konden hierdoor voor lange tijd intact bewaard blijven. Daarom verdient dit instrument onze waardering.
Door Carmine Palm op woensdag 25 mei 2016
Op 31 mei staat Het Concertgebouw in Amsterdam in het teken van Jacobo ‘Coco’ Palm en zijn familie en Rudy Plaate. Tijdens “Classic & Popular Compositions from Curaçao – The works of composers of the Palm Family and Rudy Plaate” brengen diverse artiesten onder begeleiding van het Metropole Orkest onder leiding van Maurice Luttikhuis, een muzikaal eerbetoon aan deze Curaçaose componisten. Baat brengt in twee artikelen een kort portret van Rudy Plaate en Jacobo Palm. De veelzijdige musicus en componist Jacobo José Maria Palm werd op 28 november 1887 geboren op Curaçao. Jacobo Palm begon op achtjarige leeftijd met het nemen van fluitlessen bij zijn grootvader, de Curaçaose musicus en componist Jan Gerard Palm (1831-1906). Jacobo leerde vervolgens op dertienjarige leeftijd klarinet en op veertienjarige leeftijd piano spelen. Ook kreeg hij van Jan Gerard Palm onderricht in algemene muziekleer, harmonieleer en compositie en legde hij zich toe op vioolspel. Jacobo Palm was verbonden als muziekdocent aan het Colegio San Tomás in Willemstad en het Colegio del Sagrado Corazón (Welgelegen) te Habaai. Beide opleidingsinstituten hadden internationaal een bijzonder goede naam. Veel gegoede families uit Latijns- Amerika stuurden hun kinderen voor verdere opleiding naar één van beide instituten, waar muziekonderwijs een speciaal onderdeel uitmaakte van het onderwijsprogramma. Ook als privédocent heeft Palm een groot aantal leerlingen onderricht gegeven in muziek. Naast doceren, ondernam Jacobo Palm een scala aan activiteiten op muzikaal gebied. Zo was hij concertmeester van het Curaçaosch Philharmonisch orkest en speelde hij altviool in het derde Curaçaos strijkkwartet dat verder bestond uit Carl Fensohn (1ste viool), Charles Debrot (2de viool) en Rudolph Boskaljon (cello). Daarnaast was hij gedurende meer dan 50 jaar organist van de St.- Anna basiliek. Hij was bijzonder geliefd om de improvisaties die hij vóór en na de kerkdienst op het orgel speelde. Het dagblad de Amigoe di Curaçao typeerde in 1957 zijn improvisatietalent en orgelspel als ‘onevenaarbaar’. Palm stond verder bekend als een virtuoos pianist. Als solist heeft hij diverse pianoconcerten gegeven. Ook heeft hij aan de vleugel vele internationaal bekende solisten begeleid. Jacobo Palm maakte ook naam als componist. Door zijn dichterlijke schriftuur van de Curaçaose wals en de meesterlijke wijze waarop hij deze wist te vertolken stond hij in zijn tijd bekend als de Walsenkoning van Curaçao. Behalve talrijke walsen, danza’s, mazurka’s, pasillo’s, tango’s, polka’s, tumba’s en marsen, heeft hij ook kerkliederen en profane liederen gecomponeerd. Van diverse van zijn composities zijn opnamen gemaakt. De allereerste grammofoonopname vond plaats in 1929 in New York en werd uitgebracht onder het platenlabel Brunswick. Jacobo Palm was getrouwd met Elisa Palm-Snijders en overleed op 1 juli 1982. Voor zijn cultureel aandeel gedurende zijn muzikale leven, heeft hij verscheidene onderscheidingen ontvangen waaronder: 1933 de eremedaille “Pro Ecclesia et Pontifice”, in 1957 de ridderorde van de H. Silvester, in 1981 de Cola Debrotprijs en in 1982 werd hij benoemd tot Officier in de orde van Oranje-Nassau. In 1982 werd er ook een buste van hem onthuld. Deze buste is te zien in het Curaçaos museum. In 1989 kwam een postzegel met zijn beeltenis uit. Meer weten over de familie Palm? Kijk op http://www.palmstichting.nl Tekst: Johannes I.M. Halman, Tim de Wolf. Dit stuk is eerder verschenen in het muziekboekje bij de CD pianowerken van Jacobo Palm, uitgegeven door Stichting Palm Music Foundation (www.palmmusicfoundation.com)
Door redactie op donderdag 17 maart 2016
De Rolling Stones treden op 25 maart op in Havana op Cuba, tijdens een gratis concert. Het concert ’Concierto por la amistad’ wordt het eerste openluchtconcert van een Britse rockband op Cuba ooit. Dit concert wordt mede mogelijk gemaakt door ‘Fundashon Bon Intenshon’, een stichting uit Curaçao. De legendarische groep rond frontman Mick Jagger treedt op in het openlucht in de ‘Ciudad Deportiva de la Habana’. Er is plek voor 50.000 mensen. Het concert belooft ook voor de Britse rockband het hoogtepunt te worden in hun ruim vijftigjarige loopbaan. Historisch concert ‘Granma’, partijkrant van de communistische partij op Cuba, noemt het komende concert historisch. De krant hoopt dat de komst van Los Rolling Stones deuren opent voor andere wereldberoemde bands. Geruchten Geruchten over een optreden doen al sinds oktober vorig jaar de ronde, toen zanger Mick Jagger Havana bezocht. Hij deed bij die gelegenheid enkele nachtclubs aan, maar zou ook hebben rondgekeken op plekken die voor een optreden van de Stones geschikt zouden zijn. Momenteel reist de beroemdste band ter wereld door Latijns-Amerika met hun Olé-tour. Deze tournee eindigt op 17 maart in Mexico-Stad. Initiatief van Stichting ‘Bon Intenshon’ uit Curaçao Het grote openluchtconcert van de Stones op Cuba wordt mede mogelijk gemaakt door de goede doelenstichting ‘Fundashon Bon Intenshon’, de stichting van de Curaçaoënaar Gregory Elias. Deze stichting is bekend van onder meer zijn jazz-, blues- en filmfestivals op Curaçao. Zakenman Gregory Elias De Stichting ‘Fundashon Bon Intenshon’ krijgt haar geld van het internationale trustkantoor van United Trust, het bedrijf van Elias. Gregory Elias, geboren in Willemstad, is rijk geworden in de trustsector. Hij was oprichter van Intertrust, dat hij in 2002 aan Fortis verkocht. In 2007 begon hij met het Antilliaanse Trustbedrijf United Trust. Idee van Gregory Elias De 62-jarige Gregory Elias is een grote muziekliefhebber. Hij vindt dat muziek mensen verbindt. Toen Elias afgelopen zomer het tourprogramma van de Stones door Latijns-Amerika zag, kwam hij op het idee. Cuba is bezig de banden met het Westen aan te halen, dus wat past daar beter bij dan een ’bevrijdend’ rockconcert? Hij had het management van de Stones snel aan zijn zijde. Elias moest alleen iets langer wachten op de Cubaanse overheid. Maar nu is er definitief groen licht uit Havana. Gebaar van vriendschap van de Curaçaose bevolking Het concert moet als een gebaar van vriendschap worden gezien vanuit het Curaçaose volk aan het Cubaanse volk. Na de afschaffing van de slavernij op Curaçao in 1863 hadden veel voormalige slaven moeite met werk vinden en geld verdienen. Daarom verhuisden ze naar Cuba om op de suikerplantages te werken. Bij terugkeer naar Curaçao namen ze Cubaanse muziek mee, waardoor de Curaçaose muziek sterk is beïnvloed. Verder staat het concert ook in het teken van het ‘openen’ van Cuba dat sinds vorig jaar bezig is. Stones en Beatles taboe Lange tijd was de muziek van westerse Rock Iconen als The Stones, The Beatles en Elvis Presley in Cuba verboden. Rockmuziek en de bijbehorende levensstijl waren taboe in de communistische heilstaat van leider Fidel Castro. Later kwam Castro daar op terug. Hij was in 2000 zelfs aanwezig bij de onthulling van een standbeeld van ex-Beatle John Lennon, die in 1980 werd vermoord. Castro zei destijds dat het hem speet dat hij Lennon nooit had gekend. Bezoek Obama Het wordt voor de Cubanen een uitzonderlijke week worden: het optreden van The Stones volgt enkele dagen op het bezoek dat de Amerikaanse president Barack Obama aan het communistische land brengt. Obama reist op 21 en 22 maart als eerste zetelende Amerikaanse president in bijna 90 jaar naar het eiland. Dat bezoek is een zoveelste teken dat de onderkoelde relatie tussen Cuba en de Verenigde Staten aan het ontdooien is. Die historische ommekeer is sinds eind 2014 aan de gang.
Door redactie op vrijdag 12 februari 2016
De World Health Organization (WHO) heeft het oprukkende zikavirus uitgeroepen tot internationale noodsituatie voor de volksgezondheid en hoopt zo dat de bestrijding sneller gaat. Experts vrezen dat het virus zich razendsnel zal verspreiden en dat kan fatale gevolgen hebben. Inmiddels is het virus in 24 landen in Latijns-Amerika en het Caribische gebied aangetroffen. Op Curaçao zijn tot nu toe vier gevallen bekend. Curaçao is dan ook door het Amerikaanse instituut voor de volksgezondheid CDC en de Pan American Health Association (Paho) op de lijst gezet van landen waar zika is geconstateerd. Er is geen negatief reisadvies afgegeven. Maar Curaçao heeft de afgelopen dagen goed carnaval gevierd. Zal na carnaval het aantal zika-gevallen toenemen? Is het zikavirus verspreid tijdens carnaval? Gezondheidsexperts zijn bang dat het zikavirus zich tijdens het carnaval heeft verspreid. De combinatie van de virusepidemie en de miljoenen schaars geklede mensen op straat zijn volgens kenners een 'explosieve cocktail'. Het virus wordt verspreid door de zogenoemde Aedes aegypti-muggen, die begin februari het hoogtepunt van hun paartijd beleven, precies tijdens carnaval. De feestgangers dragen tijdens dit feest geen beschermende kleding. Daarom is waarschijnlijk dat het aantal zika-gevallen zal toenemen. Wat doet Curaçao tegen de zikavirus? Protocol voor zwangere vrouwen   Het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur (GMN) heeft op basis van het advies van de Pan American Health Association (PAHO), richtlijnen opgesteld voor zwangere vrouwen. In het protocol is vastgelegd hoe medici om moeten gaan met het virus en zwangerschap. Inspectie woningen   Het ministerie is sinds december 2014 bezig met het controleren van muggenbroedplaatsen. In september 2015 volgde de tweede ronde. En toch wordt het ministerie de laatste dagen overspoeld met klachten over zika en muggenbroedplaatsen. Het inspectieteam dat belast is met het elimineren van die broedplaatsen is daardoor voornamelijk bezig met het reageren op klachten, waardoor het reguliere werk in het gedrang komt. Zwerfvuil   Een andere belangrijke factor is het ophalen van (zwerf)vuil. Tijdens een project dat in december 2014 is gestart en drie maanden duurde is er ruim 3,6 miljoen kilo vuil verzameld. Op illegale stortplaatsen werd nog eens 2,6 miljoen kilo vuil aangetroffen. Medio september 2015 is er ook zo’n actie uitgevoerd, waarvan echter (nog) geen cijfers bekend zijn. Het is de bedoeling dat het project wordt uitgebreid. Maar volgens Melvin Cijntje van de partij Pueblo Soberano (PS) is de overheid zelf de grootste vervuiler en de laatste tijd worden steeds meer illegale stortplaatsen door de burger ontdekt. Campagne   Op de televisie- en radiokanalen zijn er reclamespots. De informatie wordt ook via de Facebook-pagina van het ministerie verspreid: GMN TV. Ook worden er posters geplakt op diverse locaties op Hato. Speciaal informatienummer   Er is een speciaal informatienummer (9345) voor zika. Volgens de minister van GMN komen per dag zo’n tien à vijftien vragen binnen van bezorgde mensen en klachten over vuildump. De Amigoe (een krant op Curaçao) heeft meerdere keren naar het nummer gebeld, maar niemand nam op. Het ministerie is nu bezig met het beschikbaar stellen van een 0800-nummer. Welke maatregelen kun je zelf treffen? Mocht je toch op reis besluiten te gaan, volg dan de volgende regels: Draag bedekkende kleding Smeer onbedekte huid in met een muggenwereldmiddel dat DEET bevat. Voor kinderen en zwangere vrouwen geldt wel: mijd concentraties boven de 30%. Slaap altijd onder een klamboe of in een muggenvrije ruimte. Voor vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden, wordt aangeraden het reisadvies van de WHO en de Nederlandse overheid te volgen. Wat is het zikavirus? Het zikavirus is een virus dat wordt verspreid door zogenaamde Aedes-muggen. Door het oplopen van het virus kan iemand zika koorts krijgen. Meestal verloopt de ziekte vrij mild, maar er zijn aanwijzingen dat een infectie tijdens de zwangerschap kan leiden tot bepaalde neurologische geboorteafwijkingen (microcefalie), al is er nog geen wetenschappelijk bewijs gevonden voor dat verband. De Aedes-muggen verspreiden, naast het zikavirus, ook dengue en chikungunya. De muggen zijn vooral tijdens daglicht actief en leven vooral in stedelijke gebieden. Wat zijn de symptomen? Het zikavirus is een relatief mild virus. Een groot deel van de mensen die het virus oplopen hebben geen last van symptomen. Mochten er toch symptomen optreden, zijn dat de volgende: Spier- en gewrichtspijn vaak in handen en voeten Plotselinge koorts Oogontsteking Huiduitslag vaak beginnend met het gezicht Gevoelloosheid Minder vaak: hoofdpijn, gebrek aan eetlust, overgeven, diarree en buikpijn Waar komt het voor? Het zikavirus is al ontdekt in Centraal- en Zuid-Amerika, de Caraïben en Zuidoost-Azië. De WHO verwacht dat het virus zich naar nog meer landen zal verspreiden. Op dit moment komt het virus vooral veel voor in de volgende landen: Barbados, Frans-Guyana, Mexico, Thailand, Bolivia, Guadeloupe, Nicaragua, Venezuela, Brazilië, Guatemala, Panama, Virgin Islands, Colombia, Guyana, Paraguay, Curacao, Haiti, Puerto Rico, Dominicaanse Republiek, Honduras, Salomonseilanden, Ecuador, Kaapverdië, Saint-Martin, El Salvador, Martinique en Suriname. Is er een behandeling voor de besmetting? Nee, momenteel zijn er geen medicijnen beschikbaar om het zikavirus te behandelen. Nu WHO heeft gesproken van een ‘wereldwijde noodsituatie’ zal er wel alles aan worden gedaan zo snel mogelijk een vaccin op de markt te brengen. Gevolgen besmetting De gevolgen van het oplopen van het zikavirus zijn meestal te overzien. Bovendien kun het virus hoogstwaarschijnlijk maar eenmaal oplopen. Na een infectie met het virus, ben je de rest van je leven immuun. Bovendien heeft het oplopen van het virus geen invloed op een mogelijke zwangerschap in de toekomst. Voor zover bekend is het virus binnen drie weken na infectie uit het lichaam verdwenen. Vanaf dat moment vormt het virus dan ook geen gevaar meer voor een ongeboren kind.
Door redactie op donderdag 28 januari 2016
Het Metropole Orkest speelt op 31 mei in de grote zaal van het Concertgebouw in Amsterdam composities van de lokale componisten Jacobo ‘Coco’ Palm en zijn familie en van Rudy Plaate. Jacobo ‘Coco’ Palm is één van de klassieke componisten van de muzikale Palm-w   familie op Curaçao. Hij is onder andere bekend van nummers zoals ‘Un recuerdo’, ‘Anochi ta di gala’, en ‘Inocencia’. Rudy Plaate heeft onder andere ‘Atardi’ geschreven, over de typische sfeer op het eiland voordat de zon ondergaat en ‘M’a yega lat’ en ‘Respeta polis’. Fundashon Bon Intenshon Het concert wordt door de stichting Fundashon Bon Intenshon mogelijk gemaakt. Met het concert in mei rondt de stichting een cyclus af, waarin de stichting behalve voor Jacobo Palm en Rudy Plaate ook hulde bracht aan andere invloedrijke lokale musici: Rignald Recordino, Macario Prudencia en Boy Dap. Doble R Crossover concert In november 2010 eerde het Metropole Orkest in een bijzonder crossover concert de bekende Antilliaanse componist en bandleider van Doble-R Rignald Recordino. Met dit `Doble R Musica Antiano` Crossover Concert ontmoetten verschillende muziektradities en stijlen elkaar op het podium. Nederlandse en Antilliaanse gastvocalisten zoals Karin Bloemen, Giovanca, Pete Philly, Edgar (‘Trafassiman’) Burgos, Lilian Vieira (Zuco 103) en uit Curaçao de populaire Gibi Doran en Ompie Stefania vertolkten nieuw gearrangeerde liederen van de legendarische Rignald Recordino. Concert als cadeau In augustus van 2014, aan de vooravond van het Curaçao North Sea Jazz Festival haalde Fundashon Bon Intenshon het complete Metropole Orkest naar Curaçao voor een tribute aan Doble R. Het concert werd als cadeautje gratis aangeboden aan het Curaçaose publiek omdat het Festival 5 jaar bestond. Verschillende Curaçaose artiesten, waaronder Giovanca, Izaline Calister, Randal Corsen en de Nederlandse Karin Bloemen traden op. Hommage aan de vader van de Antilliaanse salsa In oktober 2014 was componist en zanger Macario Prudencia aan de beurt. Verschillende muzikanten brachten een hommage aan de vader van de ‘Antilliaanse salsa’. Fundashon Bon Intenshon had Gregory Colina en Hershel Rosario opdracht gegeven een cd te maken met de 12 grootste hits van Macario Prudencia waaronder ‘Wasmachin’, ‘Makai i su salsa Antiyano’ en ‘Chumbala den bo Bèshi’. Muziekliefhebbers konden op die avond genieten van het gratis concert. Een speciaal voor de gelegenheid samengesteld orkest onder leiding van Gregory Colina, speelde toen de nummers van Prudencia in een nieuw arrangement. Prudencia, die van kinds af aan met muziek bezig was, groeide van muzikant in de loop der jaren uit tot zanger en componist. En werd zo de meester van de Antilliaanse salsa oftewel ‘Salsa Antiyana’. Ai no chansa Tot slot vond in januari opnieuw een hommage getiteld ‘Ai no chansa’ plaats. En wel aan niemand minder dan de vader van de tumba Anselmus Boy Dap. Fundashon Bon Intenshon en Maduro & Curiël’s Bank organiseerden een gratis concert voor de ‘Tata di Tumba’. Boy Dap is een zeer bekend musicus. Hij componeerde verschillende ritmes. Als walscomponist had hij drie bekende walsen; ’Amor skondi’, ‘Barika geel’ en ‘Amor sin dolor’. Tumbafestival Dap heeft een bijzondere voorliefde voor de tumba en was de eerste carnaval tumbafestival winnaar. Hij is ook de enige tumba componist die het Carnaval tumbafestival 10 keer won. En daarom is besloten om juist in de carnavalsperiode erkenning te geven met verschillenden artiesten zoals Dibo Doran, Gibi Doran, Urvin ‘Luwi’ Jano, Boy Thode, Henry Bernadina, Remy Joss, Moises Ramos, Albertico ‘Tico’ Libiee, Little Leito, Amos Balentin, Rubertico ‘Tico’ Balentin en Carlos Salsbach. Zijn bekende tumba’s zoals ‘Dal’e kos’, ‘Bash’é’,’Un biaha mas’, ‘Sigui awor’ en ‘Klabé’ kregen een nieuwarrangement en werden gespeeld door een speciaal orkest onder leiding van Gregory Colina. Als dank kreeg Boy Dap deze avond een plakkaat voor zijn belangrijke bijdrage aan de muziekcultuur van Curaçao. Meer informatie Meer informatie over het concert in mei, zoals programma en kaartverkoop, is nog niet bekend.
Door redactie op donderdag 26 november 2015
Tijdens de intocht van Sinterklaas op Curaçao dit jaar is geprotesteerd tegen Zwarte Piet. In verschillende media stond dat dit voor het eerst was. Maar klopt dat wel? De actie werd georganiseerd door Fundashon Museo Tula. Ze hadden als leus ‘Piet bai flit’ oftewel ‘Piet donder op’. Fundashon Museo Tula wil niet alleen Zwarte Piet, maar het hele Sinterklaasfeest op Curaçao afschaffen. Daarom werd er bij de intocht geprotesteerd. Populair feest Ook op Curaçao wordt dit kinderfeest gevierd met de intocht van Sinterklaas. Het feest is heel populair. De intocht was zaterdag 21 november. Op een sleepboot kwamen de goedheiligman en de pietermannen de haven binnenvaren. Na een warm onthaal vertrok de stoet naar het Brionplein te Otrobanda voor een groot feest. Meer discussie In 2011 was het eerste protest in Nederland. De Curaçaose Kunstenaar Quincy Gario en zijn groep droegen bij de intocht een T-shirt met ‘Zwarte Piet is Racisme’. Sindsdien staat Nederland op zijn kop vanwege de Zwarte Pieten-discussie. Door de actie van Gario in Nederland werd er op Curaçao meer gediscussieerd over Zwarte Piet. Maar er waren geen protesten of demonstraties. Wel stil protest In 2011 was er wel een openlijk protest tegen de Goedheiligman en zijn zwarte Pieten. Onbekenden hingen een spandoek bij de vestingmuren van het Plaza Hotel. Daarop stond in het Papiaments dat het Sinterklaasfeest racistisch is. Subsidie intrekken Ook dreigde de regering Schotte de subsidie voor het 'Nederlandse feestje' in te trekken, nadat Quincy Gario was opgepakt bij protesten tijdens de Sinterklaasintocht in Dordrecht. Politiek De emoties rond het kleurrijke kinderfeest bestonden op Curaçao, maar speelden nauwelijks een rol. Onder aanvoering van Helmin Wiels leek in eerste instantie ook Zwarte Piet op Curaçao een kort leven beschoren. De sentimenten waren daarbij niet zozeer gericht tegen een mogelijk racistisch element, maar meer tegen het Nederlands karakter van het kinderfeest. Na de dood van Wiels verstomde de discussie. Andere politieke partijen op Curaçao hadden in het verleden vaker aangegeven tegen de koloniale verklaring van Zwarte Piet te zijn. Maar de intocht ging altijd door met subsidie van de regering. Regenboogpieten De discussie die voorzichtig ontstond werd in de kiem gesmoord door de Pakjesboot door een regenboog te laten varen en ook gekleurde Pieten in te voeren. Sinterklaas had behalve Zwarte Pieten ook gekleurde Pieten meegenomen naar het Caribische deel van het Koninkrijk. In het gevolg van de Sint waren onder meer roze, blauwe, groene en gele Pieten te zien. Blanke school In 2014 klonken opnieuw wat tegengeluiden. Opvallend genoeg vanuit een overwegend blanke, Nederlandse school. De vier jaar geleden vanuit Nederland naar Curaçao verhuisde Eveline Wouters startte toen een petitie om "de racistische Zwarte Piet" van haar school te weren en blies daarmee de discussie op het eiland nieuw leven in. Verbreding protest En nu lijkt het protest te verbreden. De eerste demonstratie tegen Zwarte Piet is een feit. En een ander detail; het Sinterklaasfeest moet het nu doen zonder financiële steun van de overheid. De commercie heeft dit jaar extra geld gestoken in de Sinterklaas-business.
Door redactie op woensdag 18 november 2015
Op 18 december mogen de inwoners van Bonaire hun mening geven over de huidige band met Nederland. Dat doen ze in een referendum. De kiezers spreken zich uit over de vraag of ze het eens zijn met de invulling die in 2010 is gegeven aan de directe band met Nederland. Sinds Bonaire op 10-10-2010 een ‘bijzondere gemeente’ van Nederland werd, is de onvrede over de relatie met Nederland toegenomen. De Bonairianen zijn vooral boos over de prijsstijgingen, de toegenomen armoede en het slechte onderhoud van de wegen. Ook zijn er spanningen tussen het groeiend aantal Europese Nederlanders op het eiland en de geboren en getogen Bonairianen. De bevolking moet zich uitspreken Volgens het internationaal recht kan de bevolking van Bonaire zich nog steeds uitlaten in een zelfbeschikkingsreferendum over haar staatkundige status na het uiteenvallen van de Nederlandse Antillen op 10 oktober 2010. Zo’n referendum kan dan alsnog worden gehouden. Drie mogelijkheden bij zelfbeschikking De Verenigde Naties geeft bij zelfbeschikking drie mogelijkheden: 1. onafhankelijkheid, 2. integratie binnen het voormalig moederland en 3. vrije associatie met een onafhankelijk land (dat kan het voormalig moederland maar mag ook een ander land zijn). Directe band met Nederland Bonaire sprak zich op 10 september 2004 tijdens een referendum uit voor een directe band met Nederland. In de Slotverklaring van 11 oktober 2006 is overeengekomen dat Bonaire de status van openbaar lichaam kreeg in de zin van artikel 134 van de Nederlandse Grondwet. Bonaire is per 10 oktober 2010 onderdeel geworden van het Nederlandse staatsbestel. Niet volgens het referendum Toch kan de uitkomst van het referendum van 2004 niet zonder meer worden uitgelegd als een wens om openbaar lichaam te zijn. Dus wat Bonaire in 2010 werd, was dat wel in overeenstemming met de uitkomst van het referendum in 2004? Een voorafgaand referendum Daarom is het wenselijk voorafgaand in een afzonderlijk referendum aan de bevolking van Bonaire de vraag voor te leggen of zij het eens is met de manier waarop sinds 2010 inhoud is gegeven aan de 'directe band' met Nederland. Waar gaat het referendum over Eilandbewoners mogen zich uitspreken over de vraag of ze het eens zijn met de invulling die is gegeven aan de ‘laso direkto’, de directe band met Nederland. Het gaat over de manier waarop Bonairiaanse en Nederlandse bestuurders na 2004 de directe band hebben uitgewerkt in een openbaar lichaam. Drie pogingen referendum Het bestuur van Bonaire ondernam al eerder drie pogingen om de bevolking van Bonaire te raadplegen in een referendum. De laatste poging op 17 december 2010 mislukte omdat slechts 35 procent van de stemgerechtigden kwam opdagen terwijl 51 procent vereist was. Uitkomst Er is dus nog steeds geen geldige uitspraak van de bevolking. Vandaar het nieuwe referendum op 18 december 2015. De vraag Het referendum op Bonaire van 18 december gaat over de vraag: ‘Bent u het eens met de invulling die is gegeven aan de directe band met Nederland?’ De vraag wordt in het Papiaments en Nederlands gesteld. De vraag kan alleen met ja of nee worden beantwoord. Kiezers stemmen ja Als de meerderheid ‘ja’ stemt, betekent dit dat de uitkomst van het in 2004 gehouden referendum, waarbij gekozen werd voor een ‘directe band met Nederland, alsnog kan worden beschouwd als instemming met ‘integratie’. Dus met mogelijkheid 2 in de drie mogelijkheden bij zelfbeschikking van de Verenigde Naties. Kiezers stemmen nee Maar stemt meer dan de helft van de kiezers voor ‘nee’, dan kan de Eilandsraad besluiten om een nieuw referendum te organiseren over zelfbeschikking. Dan kunnen de kiezers zich uitspreken over de staatkundige status. In dat referendum gaat het dan over de drie genoemde mogelijkheden: 1. Opkomst van een soevereine staat: onafhankelijkheid 2. Integratie met Nederland 3. Vrije associatie met Nederland (of enig ander land)
Door redactie op woensdag 11 november 2015
Marilyn Moses van de politieke partij PAIS heeft de steun aan het kabinet Whiteman op Curaçao opgezegd. In een verklaring zegt het parlementslid niet langer een regering te willen steunen die geen oog heeft voor de noden van het volk van Curaçao. Moses heeft ook haar partij verlaten en gaat waarschijnlijk door als onafhankelijk Statenlid. De huidige coalitie heeft een krappe meerderheid in het parlement: 11 van de 21 zetels. Die meerderheid is ze nu kwijt omdat Moses haar zetel meeneemt. Is dit een verstandige actie of schaadt het de democratie? Het huidige kiesstelsel Het is alleen mogelijk om aan politieke verkiezingen deel te nemen via het lidmaatschap van een politieke partij. Kiezers kiezen vertegenwoordigers van een politieke partij uit een kieslijst. Op basis van het totale aantal stemmen worden de zetels verdeeld tussen de partijen. Meestal krijgt de lijsttrekker de meeste stemmen. Daarom krijgen mensen op de kieslijst met minder of zelfs geen stemmen ook een zetel. Zetel op eigen naam Volksvertegenwoordigers die op een lijst van een politieke partij staan, worden op persoonlijke titel gekozen. De wet zegt dat een parlementslid gekozen is op eigen naam. De stem is dus niet aan een partij toegekend. Een volksvertegenwoordiger heeft een persoonlijk recht op zijn of haar zetel. Al heeft een volksvertegenwoordiger zich verbonden aan een partij en een partijprogramma, het is mogelijk met behoud van zetel die partij te verlaten en zich aan te sluiten bij een andere partij of een eigen fractie te vormen. Dit is ook wat Marilyn Moses nu doet. Vreemd kiesstelsel Eigenlijk is het kiesstelsel heel vreemd. Kiezers stemmen op een partij en niet op een individu. Dat is wat de meeste mensen ervaren. Volksvertegenwoordigers hadden daar nooit gezeten als ze niet bij de partij hadden gehoord. Moses dus ook niet! De kiezer heeft door zijn stem uit te brengen op een andere persoon (bijvoorbeeld de lijsttrekker) op de lijst ook niet voor deze persoon gekozen. Voor veel mensen stem je op een partij en dus is de zetel van de partij. Nu Moses haar zetel meeneemt, spreken veel mensen van zetelroof. Zetel inleveren Waarom mag een politicus bij vertrek wel zijn zetel behouden? Moses kan haar zetel ook inleveren bij de PAIS. De partij wijst dan een nieuwe vertegenwoordiger aan. De coalitie van Whiteman kan dan door regeren met de krappe meerderheid. Voordeel zetelbehoud Individuele volksvertegenwoordigers die zich niet meer kunnen vinden in de koers van de partij waarvoor zij gekozen zijn, kunnen zich afsplitsen en daarmee een discussie starten over die koers of standpunten. Of als op partijen zou zijn gestemd, zouden ‘dissidenten’ het leven zuur gemaakt kunnen worden, in de hoop dat zij hun zetel opgeven. Maar ‘dissidenten’ hebben nut. Een stelsel waarin alleen op partijen wordt gestemd, leidt tot uniformiteit. En de democratie leeft bij discussie. Jammer dat de Curaçaose politieke partijen dit niet inzien.