Door Carmine Palm op woensdag 2 augustus 2017
Elk jaar vliegen honderden Curaçaose jongeren de oceaan over om in Nederland te studeren. Dit nieuws staat elk jaar in de kranten. Maar hoeveel jongeren gaan werkelijk studeren, hetzij in Nederland of op Curaçao en in de regio? Daarover lees je niets. Hoeveel jongeren naar Nederland vertrekken om te studeren is niet bekend. Wel is bekend hoeveel jongeren met begeleiding van de Stichting Studiefinanciering Curaçao (SSC) in Nederland gaan studeren. SSC Stichting Studiefinanciering Curaçao (SSC) is een financieringsinstelling die studiefinanciering verstrekt voor het volgen van een MBO, HBO of WO-opleiding op Curaçao, Nederland of in de regio. Ook verstrekt SSC een tegemoetkoming voor het volgen van voortgezet onderwijs. Daarnaast geeft de SSC voorlichting, begeleiden zij studenten en bemiddelen ze bij huisvesting. Het algemene beleid van de SSC is om geen studiefinanciering te geven voor opleidingen in het buitenland die ook op Curaçao gevolgd kunnen worden. Freemovers Er zijn ook jongeren die op eigen kosten in Nederland gaan studeren: de freemovers. Ze maken geen gebruik van de faciliteiten van de SSC. In plaats daarvan doen ze een beroep op de Dienst Uitvoering Onderwijs (Duo) in Groningen. Hoeveel freemovers er zijn is niet bekend. Daling studenten Het aantal studenten dat via SSC in Nederland komt studeren daalt gestaag. Een verklaring voor deze daling is niet eenvoudig. De volgende oorzaken worden genoemd: Het aantal freemovers stijgt; Steeds meer studenten kiezen niet voor Studiefinanciering Curaçao (SSC) omdat ze daar een hogere studieschuld overhouden dan bij Duo. Steeds meer studenten studeren op Curaçao zelf of in de regio. Aantal studenten via de SSC naar Nederland Jaar Aantal Jaar Aantal 2008 350 2013 263 2009 380 2014 248 2010 262 2015 210 2011 273 2016 213 2012 297 2017 218 Een beeld uit 2015 In 2015 kregen 1.066 studenten een beurs van de Stichting Studiefinanciering Curaçao (SSC). 210 studenten vertrokken naar Nederland en 161 gingen in de regio of de Verenigde Staten en Canada studeren. Een kleine 700 studenten bleven op Curaçao. De grootste groep ging naar de University of Curaçao. Dat schreef het Antilliaans Dagblad van 22 juli 2015. De grootste groep die door SSC financieel ondersteund wordt, bestaat dus uit studenten die op Curaçao hun studie voortzetten. Beter beeld is nodig Het is jammer dat er een beeld heerst dat de meeste studenten in Nederland gaan studeren en dat er steeds minder leerlingen na hun middelbare school niet verder studeren. Terwijl op Curaçao zelf veel leerlingen opleidingen volgen op scholen voor middelbaar en hoger onderwijs en op de University of Curaçao. Het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Sport zou deze cijfers ook eens moeten publiceren. We krijgen dan een beter beeld van de studerende Curaçaose jeugd.
Door Carmine Palm op dinsdag 18 juli 2017
Miep Diekmann, schrijfster van jeugdboeken, is op 9 juli overleden. Maria Hendrika Jozina (Miep) Diekmann is geboren in Assen op 26 januari 1925. Van 1934 tot eind 1938 woonde ze in Willemstad op Curaçao. Haar vader was daar commandant van de militaire politie was. Diekmann schreef zo’n zeventig kinder- en jeugdboeken, waarvoor ze vaak teruggreep op haar eigen jeugdjaren op de Antillen. Ze werd diverse keren bekroond. Voor ‘De boten van Brakkeput’ (1956) kreeg ze de Kinderboekenprijs (de latere Gouden Griffel). En voor ‘Dan ben je nergens’ (1975) meer kreeg Diekmann de Nienke van Hichtum-prijs . Ze schreef de historische roman ‘Marijn bij de lorredraaiers’ (1965) en ‘De dagen van Olim’ (1971) voor de wat oudere jeugd waarin taboeonderwerpen (seks, slavernij) voorkwamen. Maar ze schreef ook veel boeken voor jongere kinderen. In een interview met Erna Staal in het tijdschrift Jaarboek Letterkundig Museum 6 uit 1997 vertelt Miep Diekmann waarom veel van haar boeken over Curaçao gaan: Geen enkel boek over zwarte kinderen “Ik wist al heel vroeg dat ik kinderboeken zou gaan schrijven. Ik zat op Curaçao op een nonnenschool en daar werd ik voor het eerst geconfronteerd met donkere kinderen, want die hadden wij toen helemaal niet in Nederland, in 1934. Ik was ongelofelijk nieuwsgierig en ik las veel, maar er was geen enkel boek over zwarte kinderen te vinden. En je ging aan zo'n kind ook niet vragen, “Zeg, is je grootvader nog slaaf geweest?” Want dat had ik wel eens bij de dienstmeisjes geprobeerd, maar die wilden daar niet over praten. Die wilden zelfs hun eigen taal niet spreken. Ze waren allemaal naar school geweest en het was een soort statussymbool om Nederlands te spreken. Mijn ouders hoefde ik niks te vragen, want die wisten ook niets van zwarte mensen af. Het idee kwam als een soort bliksemflits. Als er geen boeken over zwarte kinderen zijn, ga ík ze wel schrijven, bedacht ik. En van dat idee ben ik feitelijk nooit afgeweken. Maar noem het géén roeping! Het is gewoon ontstaan uit verontwaardiging.” “Eind 1938 gingen we terug naar Nederland. Mijn ouders gingen uit elkaar, scheiden kon niet vanwege het geloof. Ik bleef bij mijn vader. Nadat hij in de oorlog in krijgsgevangenschap was geraakt, woonde ik bij een toeziend voogd.” “Het tweede boek dat verscheen, Panadero pan (1947), is mijn eerste West-Indische boek. Geheel geschreven op mijn herinnering als dertienjarige. Eigenlijk voelde ik toen al dat ik mijn thema had gevonden. Ik zat natuurlijk steeds met een hoop vragen, maar bij wie kon ik te rade? Er was absoluut geen voorbeeld voor mij. Dat heeft in feite nog jaren geduurd.” De boten van Brakkeput “Halverwege de jaren vijftig schreef de Arbeiderspers een wedstrijd uit voor een kinderboek. Daar heb ik De boten van Brakkeput voor geschreven. Ik zag eindelijk een kans om eens iets heel anders te doen en misschien bij een andere uitgeverij terecht te komen. Maar ik kreeg het manuscript terug, met een briefje van Reinold Kuipers dat het helemaal geen kinderboek was en dat het slecht was. Daar zat ik. Ik liet het briefje lezen aan een goede vriend van mij, de letterontwerper Helmut Salden. Die heeft mij vervolgens geïntroduceerd bij Leopold. Daar wilden ze het graag uitgeven, maar ze zeiden wel dat ik met een dergelijk boek nooit geld zou verdienen of naam zou maken. Daar ging het me helemaal niet om. Ik wilde het gewoon publiceren.” “Eigenlijk zou over 1956 een boek van Annie Schmidt bekroond worden als beste kinderboek van het jaar. De eerste winnaar was An Rutgers, de tweede Cor Bruijn, en dus moest de derde wel Annie worden. Zo gaat dat met prijzen, niet? Maar in de jury dat jaar zat Hannie Wolf, hoofd uitleen jeugdboeken in Den Haag en die kwam met mijn boek. Ze zei tegen de jury: “De boten van Brakkeput moeten jullie lezen, dat is echt nieuw!” Toen zijn vier van de vijf juryleden omgegaan. En daarmee had ik die prijs. De boten van Brakkeput werd “beste kinderboek van het jaar 1956”. Padu is gek “Ik had natuurlijk een thema waarbij ik geen concurrentie had. Er was niemand die op mijn manier over zwarte kinderen schreef. Ondertussen was Padu is gek (1957) verschenen. Op het moment dat Leopold nog niet de definitieve beslissing had genomen over Brakkeput, belde mijn oude baas uit Assen op dat hij wel een boek van mij wilde uitgeven. Ik ben bij mijn moeder in Assen in huis gaan zitten en ik heb het verhaal in één keer opgeschreven, in acht dagen en nachten. Van 's ochtends tot 's ochtends vroeg. Met een fles brandewijn op tafel. Mijn moeder zei: “Ik vind het niet erg dat je drinkt, maar wil je het wel uit een glas doen?” Padu verscheen uiteindelijk ook bij Leopold.” “Vervolgens kreeg ik een opdracht van de Koopvaardij. Er moest een boek komen dat meer jongens naar de zeevaart zou trekken. Eerst wilden ze mij een Europese kustreis laten maken, maar ik wilde naar de Antillen om research te doen. Na wat heen en weer gepraat regelde ik dat ik daarheen kon. De Stichting voor Culturele Samenwerking tussen Nederland, Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen (Sticusa) in Amsterdam regelde mijn daggeld, als tegenprestatie hield ik lezingen. En voor de Koopvaardij schreef ik Driemaal is scheepsrecht (1960). Maar eíndelijk kon ik onderzoek plegen, kon ik kijken of het allemaal wel klopte wat ik had opgeschreven. Ik was ondertussen drieëndertig, dus er zat al twintig jaar tussen mijn herinnering en het schrijven van die Antilliaanse boeken.” Gewoon een straatje “Op de Antillen heb ik een opzet gemaakt voor Gewoon een straatje (1959), de personages zijn allemaal geïnspireerd door bestaande kinderen. Tijdens de terugreis aan boord heb ik de verzamelde gegevens uitgewerkt. Als je die drie boeken in chronologische volgorde leest, Brakkeput, Padu en Een straatje, zie je dat ieder boek steeds een beetje Antilliaanser is geworden.”
Door redactie op woensdag 12 juli 2017
In de zomervakantie gaan weer veel mensen vanuit Nederland naar Curaçao. Op Curaçao zijn naast de traditionele keukens ook een groot aantal internationale keukens vertegenwoordigd zoals Chinees, Braziliaans, Thais, Italiaans en Argentijns. Is er ook een Nederlandse keuken en welke typische Nederlandse gerechten vind je op het eiland? Voor de inwendige mens wordt op Curaçao goed gezorgd. Wie op vakantie zin krijgt in Nederlandse producten en niet zelf wil koken kan dat in ruime mate doen op het eiland. Hier een kleine greep uit de ruime keus. Nederlandse snacks De vertrouwde Nederlandse snackbar met onder anderen frites, kroketten, frikadellen en bamihappen is ook Curaçao te vinden. Op Mambo Beach bij Aloha en Friethuis Caracasbaai op de Caracasbaaiweg zitten er twee vlak bij elkaar. De Hollandsche Snackbar vind je bij tankstation Vanddis. En langs de Weg naar Westpunt bij Daniel vind je bij Grote Berg de snackkar van Grote Berg Patat. Pannenkoeken Pannenkoeken vind je op diverse plekken. In de voormalige kloostertuin achter de kerk in Barber, naast de ingang van Hofi Pastor, ligt Klosterküche. Daar vind je zoete en hartige pannenkoeken met biologische ingrediënten uit eigen tuin. Maar ook Lekker en Zo uit Nederland heeft nu een vestiging op Curaçao. Deze ligt aan de Curaçao Beach Boulevard. Daar kun je genieten van pannenkoeken, wafels en andere lekkernijen. Stroopwafels Behalve bij Van den Tweel supermarkt op Jan Thiel en Zeelandia kun je ook op straat stroopwafels kopen. Voor Van den Tweel op Zeelandia staat een heuse stroopwafelkraam. Het is niet bekend of deze kraam het hele jaar staat, maar wie weet heb je geluk. Haring Ook voor de deur bij Van den Tweel supermarkt in Zeelandia vind je de haringkar van Piet en Annemiek. De Hollandse Nieuwe haring wordt elk jaar vanuit Nederland ingevlogen. De Hollandse Nieuwe staat voor haring die tussen half mei en juli is gevangen in de Noordzee/Noord Atlantische Oceaan en die geschikt is voor consumptie. Verder verkoopt het echtpaar ook kibbelingen. Nederlandse visgerechten Zin in vis uit de Noordzee? Dat kan ook op Curaçao bij Fishalicious. De eigenaar komt uit Urk en heeft behalve vis uit het Caribisch gebied ook vis uit Nederland. Fishalicious ligt in het centrum vlakbij het Avila Beach hotel. Mosselen Mosselen mogen niet ontbreken. Bij Restaurant Cristal te Pietermaai heb je de meeste kans om mosselen te eten. Want mosselen zijn er niet altijd. Ook kun je bij Cristal paling eten. Wil je eerst gaan zwemmen en dan mosselen eten? Dan moet je naar Kokomo Beach bij Vaerssenbaai als ze op het menu staan. Andere Nederlandse eetgelegenheden Een typisch Nederlands eetcafé is Bijna Thuis aan de Caracasbaaiweg. Daar kun je genieten van stamppotten, Hollandse asperges en gehaktballen. In het centrum bij het Wilhelminaplein tref je het Nederlands terras Plein Café Wilhelmina met 20 verschillende soorten bier. De gerechten zoals lekkerbek, zalm, kipfilet en biefstuk hebben allemaal namen van de leden van het Koninklijk huis.
Door Carmine Palm op woensdag 7 juni 2017
Het nieuwe kabinet Rhuggenaath staat de komende tijd voor veel uitdagingen. Eén daarvan is het gratis onderwijs. Sinds de invoering loopt het niet goed. Vooral de financiering is een probleem. De nieuwe minister van Onderwijs zal snel een oplossing voor dit probleem moeten zoeken, want ook komend schooljaar dreigt het mis te gaan. Het gratis onderwijs is in juni 2012 door het kabinet Schotte ingevoerd zodat elke inwoner van Curaçao zich ten volle kan ontwikkelen en kan uitgroeien tot een volwaardig persoon. Het was een grote wens van de coalitiepartij Pueblo Soberano. Het gratis onderwijs was bedoeld om de toegang tot onderwijs voor iedereen gelijk te maken. Wat houdt gratis onderwijs in? De wet gratis onderwijs houdt in dat het onderwijs kosteloos is in het basis- en voortgezet onderwijs en in het secundair beroepsonderwijs. De overheid betaalt het schoolgeld en de schoolboeken, ongeacht het inkomen van de ouders. De overheid stelt het lesmateriaal in bruikleen ter beschikking. Door de wettelijke afschaffing van het schoolgeld kunnen ouders ook niet worden verplicht lid te worden van een school- of oudervereniging. Wat wordt niet vergoed? Wel kunnen ouders een vrijwillige bijdrage leveren. Spullen die in bezit blijven van de leerlingen worden niet vergoed. Denk aan het uniform, werkkleding, sportschoenen of veiligheidsbrillen. Particuliere scholen en niet-bekostigde opleidingen vallen niet onder deze regeling. Constructie om te financieren Het kabinet dat met het plan kwam, had geen geld voor gratis onderwijs. Door een begrotingstekort mocht het eiland geen geld meer lenen en geen nieuwe financiële verplichtingen aangaan. En dus kon het de 17,3 miljoen gulden die de maatregel zou kosten, niet betalen. Maar er kwam een oplossing. De overheids-nv Refineria di Kòrsou (RdK) heeft het leeuwendeel van het bedrag rechtstreeks overgemaakt naar de schoolbesturen. Gratis onderwijs politieke stunt Het basisonderwijs was al gratis en voor de minderbedeelden was er studiefinanciering voordat er sprake was van gratis onderwijs. Maar politici van de links-populistische coalitiepartij Pueblo Soberano wilden hun verkiezingsbelofte inlossen dat onderwijs voor iedereen gratis zou worden. Gratis onderwijs neemt immers de discriminatie op het fundamentele recht op onderwijs van een kind weg. Slechte start Nog voordat de financiering van gratis onderwijs goed geregeld was, werd de studiefinanciering afgeschaft. De hele zomer bleven de berichten over de regeling onduidelijk. Ook omdat de RdK een deel van het geld niet gelijk had gestort. De scholen wisten ook niet wanneer ze de schoolboeken konden aanschaffen. In paniek gingen ouders zelf de boeken aanschaffen en moesten maanden wachten op hun geld. Distributie van de boeken Stichting Studiefinanciering Curaçao werd daarna belast met het centraal inkopen en leveren van de schoolboeken. SSC had niet alle boeken die nodig waren en ook niet het benodigde geld voor de aanschaf. Hierdoor kwamen boeken laat of helemaal niet aan op scholen. Door de chaos rond de distributie van schoolboeken besloot de regering om het proces van bestellen en leveren over te hevelen van SSC naar de stichting FMS (Fundashon Material Pa Skol). De distributie van boeken liep daarna op schema, maar nog steeds werden niet alle benodigde boeken geleverd. Financiering Maar met de financiën bleef het slecht gaan. De regering heeft nog steeds oude betalingsachterstanden bij zowel de SSC als de FMS. Ook het voorschot voor inkoop van boeken, de levering van schoolboeken en scannen van de boeken voor het aankomende schooljaar is nog niet uitgekeerd. De stichting FMS heeft geen geld om de bestellingen voor komend schooljaar te doen. Hierdoor is er weer een grote achterstand betreft de levering van boeken. Schoolgeld De bijdragen die de scholen in het voortgezet onderwijs moeten ontvangen in het kader van het gratis onderwijs worden nog steeds niet volledig en op tijd betaald. Voordat het gratis onderwijs ingevoerd werd, waren de scholen in augustus in ieder geval verzekerd van een deel van het geld dat door ouders betaald werd. Dit deel is weggevallen. De fondsen raken op terwijl scholen het beste aan hun leerlingen willen bieden. De situatie nu op de scholen Volgens schoolleiders van de Openbare Scholen zijn de financiële problemen in het Openbaar Onderwijs van Curaçao zo groot, dat de veiligheid van leerlingen en de kwaliteit van het onderwijs niet meer te garanderen zijn. Activiteiten en extra materialen kunnen niet meer gekocht worden omdat de ouderlijke bijdrage als gevolg van de invoering van gratis onderwijs is komen te vervallen. Vanuit de ouderlijke bijdrage konden scholen een aantal zaken bekostigen, maar de kas van de meeste scholen is leeg. Scholen proberen ouders om een maandelijkse bijdrage te vragen omdat de overheidsfinanciering niet alle kosten voor infrastructuur en onderwijsmaterialen dekt. Ouders weigeren vaak te betalen, zelfs als ze genoeg geld hebben, omdat ze vinden dat het een overheidsverantwoordelijkheid is. Het gratis onderwijs leidt zo tot een onduidelijke situatie, waarin de scholen stellen dat de kinderen niet het onderwijs krijgen dat ze verdienen en waarmee zij verder kunnen in de toekomst.
Door Carmine Palm op woensdag 31 mei 2017
Uit controles blijk dat Curaçaose supermarkten sjoemelen met de houdbaarheidsdatum van versproducten en vlees. De laatste weken controleert de inspectie van het ministerie van Economische Zaken supermarkten op het eiland. Die vond oud en gebleekt vlees dat soms wel vijf jaar over de datum was. Is een product dat over de houdbaarheidsdatum heen is een gevaar voor de gezondheid? Een houdbaarheidsdatum is een wettelijk voorgeschreven vermelding op een levensmiddel die de klant informatie biedt over de uiterste datum waarop het product kan worden geconsumeerd of hoelang het kan worden bewaard. Houdbaarheidsdatum Hoe lang een product houdbaar is, moet op de verpakking te vinden zijn. Zolang de verpakking niet geopend is, kun je het product bewaren tot de houdbaarheidsdatum. Op verpakkingen kunnen twee soorten houdbaarheidsdatums staan: een THT-datum (ten minste houdbaar tot) of een TGT-datum (te gebruiken tot). THT-datum THT staat voor 'ten minste houdbaar tot'. Een THT-datum staat op voedingsmiddelen die niet snel bederven. Na deze datum kan de kwaliteit, zoals smaak, geur of kleur van het product, achteruit gaan. Je kunt het vaak nog wel veilig eten. De fabrikant garandeert tot de THT-datum een smaakvol en veilig product. Ongekoeld Op ongekoelde en gekoelde producten kan een THT-datum staan. Bij producten die je ongekoeld kunt bewaren gaat vooral de kwaliteit achteruit na de THT-datum. Denk aan meel, koffie, snoep en frisdranken. Deze producten kunnen vaak nog prima gegeten worden na de THT-datum. Het is hierbij belangrijk om zelf te beoordelen of een product nog gegeten kan worden door te kijken, ruiken en proeven. Gekoeld Er zijn ook producten met een THT-datum die je gekoeld moet bewaren of in de vriezer. Vaak zijn dit bederfelijke producten, zoals vleeswaren, eieren, zachte kaas en gebak. Voor deze producten geeft de THT-datum wel goed aan hoe lang je een product veilig kunt bewaren. TGT-datum TGT staat voor 'te gebruiken tot'. Een TGT-datum staat op zeer bederfelijke producten. Een TGT-datum staat op voedingsmiddelen die je maar kort kunt bewaren, zoals vlees, vis, voorgesneden groenten, koelverse maaltijden of verse vruchtensappen. Deze datum is de laatste dag waarop je het product nog veilig kunt gebruiken. Na deze datum kunnen er namelijk ziekteverwekkers, zoals bacteriën gaan groeien. Deze kun je vaak niet zien, ruiken of proeven, maar je kunt er wel ziek van worden. Na de TGT-datum moet je het product dus weggooien. Door de producten kort na aankoop in te vriezen, kun je de houdbaarheid wel verlengen tot na de TGT-datum. Afhankelijk van het product kun je deze twee maanden tot één jaar invriezen. Producten zonder datum Er zijn producten waarop in de Europese Unie geen THT- of TGT-datum hoeft te staan: verse groenten en fruit, wijn, kauwgom, alcohol met een percentage van 10% of meer, azijn, keukenzout, suiker en suikergoed, brood en banket. Ook hier geldt dat je zelf de kwaliteit van deze producten in de gaten houdt. Als het product er goed uitziet en goed ruikt, kan het vaak best een dagje langer mee. Zelf goed opletten De gezondheid op Curaçao loopt niet meteen gevaar. Maar consumenten moeten zelf opletten en alert zijn bij de aankoop van hun eten. Consumenten moeten zelf verstandiger omgaan met de THT-datum, door te kijken, ruiken en te proeven. Maar consumenten mogen er ook op vertrouwen dat ondernemers eerlijk zakendoen en geen producten inkopen die al over de houbaarheidsdatum zijn en deze vervolgens tegen de volle prijs verkopen.
Door redactie op woensdag 24 mei 2017
Feyenoord is voor het eerst sinds 1999 landskampioen (voetbal). De voetbalclub uit Rotterdam heeft over de hele wereld fans, ook op Curaçao. Een grote fan is Peter van Leeuwen. Peter heeft een lied aan zijn club en het vooral het legioen geschreven. Hieronder zijn verhaal dat op 1 mei is verschenen op www. defeijenoorder.nl. Al 22 jaar woont hij op Curaçao, al een half jaar heeft hij het lied op zak, maar nu hij op vakantie in Nederland is, is Peter van Leeuwen, apotheker en al zijn hele leven (61 jaar) Feyenoord fan, de studio ingedoken om het lied, “De Allermooiste Club”, te laten opnemen en uitbrengen. “Het is een lied voor het Legioen. De onvoorwaardelijke en eeuwige liefde voor hún club, de trots, de warmte, zoals ik dat zelf ook voel, dat zit erin”. Aan de melodie zal een mogelijk warme ontvangst niet liggen. Van Leeuwen gebruikte een van de bekendste liedjes van Creedence Clearwater Revival, “Have You Ever Seen The Rain”, uit 1970. “Een van mijn favoriete nummers en uit het jaar dat Feyenoord als eerste club de Europese en Wereldtitel won. Dat onbeschrijfelijke gevoel dat ik toen had, heb ik nog steeds. Ik vind Feyenoord de allermooiste club, met het mooiste stadion, het mooiste tenue, de mooiste supporters, en die heerlijke Rotterdamse mentaliteit. Tuurlijk moeten we kampioen worden, zoals we dat elk jaar willen, maar ook als we dat niet worden, verandert dat niets aan onze liefde voor de club. Die club zit in ons bloed en daar zijn we trots op”. Van Leeuwen was erbij toen de Europacup I op de lijnbaan in 1970 werd getoond. 6 jaar daarvoor was hij voor het eerst in die machtige Kuip geweest. Aan de hand van zijn vader zag hij ‘Feijenoord’ met 9-4 winnen van Ajax, de eeuwige rivaal. “Ja, ik heb de gouden jaren meegemaakt. En ik hoop dat die er weer aankomen. Het begin is er, want dit seizoen is toch een absoluut hoogtepunt”. Wat hem vooral deed besluiten een ode aan zijn club en het Legioen te schrijven was het gevoel dat de huidige selectie dit hele seizoen weer oproept bij de fans. “Deze selectie straalt weer van kracht en teamliefde. Er staan persoonlijkheden in het veld, mooie koppen, technisch begaafde spelers en af en toe met magistraal voetbal. Ze hebben alles voor elkaar over. Ik was erbij toen Manchester in de Kuip verslagen werd. De sfeer bracht mij terug naar de gouden jaren met Willem van Hanegem en Coen Moulijn. Ik gloeide van trots en om mij heen werd er geklapt en gehuild tegelijk. Dát doet Feyenoord met je, en deze selectie heeft een ongekende band met het publiek. Het zijn eerlijke harde werkers, maar ook begaafde voetballers, en echte Feyenoorders. Geen kapsones, gewoon blij dat ze voor dit mooie publiek mogen spelen”. Het lied zal vooral ook de oudere supporters aanspreken. Het lied loopt als een trein en verwijst ook naar de bekende Feyenoordliederen als “Hand in Hand Kameraden” en “Niets is sterker dan dat ene woord”. “Ja, ik heb het een half jaar geleden geschreven en ik heb inspiratie geput uit die prachtige klassieke Feyenoord liedjes. Ik hoop dat dit ook een ‘klassieker’ wordt die tot in de eeuwigheid uit de stadionspeakers zal schallen met een Legioen dat uit volle en trotse borst meezingt. Ik heb vooral dat gevoel van liefde en trots geprobeerd weer te geven, en denk dat dat goed gelukt is. Ik hoop dat de fans dat ook vinden, daar doe ik het voor”. Van Leeuwen kwam vorige week in Nederland aan en ging meteen met zijn liedje op zoek naar iemand die het nummer zou kunnen opnemen. “Ik ging naar Radio Rijnmond en de dame aan de balie zei dat er een studio in de buurt was, Rocktown. De eigenaar daarvan, Ocki Klootwijk, was direct enthousiast en afgelopen dinsdag is het nummer in één dag opgenomen met professionele muzikanten. De sfeer in de studio was geweldig, en dat hoor je terug. Ocki heeft die sfeer magistraal in de groeven geslingerd. Een topprestatie die bij het lied past”. Van Leeuwen is overigens geen onbekende op Curaçao en in Nederland. Hij richtte in 2001 de Stichting Schoon Milieu Op Curaçao (SMOC) op. Met SMOC strijdt hij tegen de luchtvervuiling van de raffinaderij op het eiland. Naast met succes gevoerde rechtszaken verscheen hij in Nederland in tv-programma’s als Zembla en Brandpunt, en haalde hij ook regelmatig de Nederlandse grote dagbladen en radiostations. Hij is een bekende bij de ministers van Koninkrijksrelaties (nu Ronald Plasterk), bij Eerste en Tweede Kamerleden en had de eer om (voormalig) Koningin Beatrix, Prins Willem Alexander en Prinses Maxima te ontmoeten op Curaçao. In 2013 ontving Van Leeuwen een Koninklijke Onderscheiding. Ook in de muziekwereld heeft de apotheker zijn sporen nagelaten. “Muziek is mijn grote liefde, naast Feyenoord. Vanaf begin jaren zeventig is de Amerikaanse countryrock band Poco mijn grote liefde. Inmiddels kan ik de (ook voormalige) leden tot mijn vriendenkring rekenen. Ik was zelfs executive producer voor een soloalbum van de zanger/gitarist Paul Cotton. Ik heb zijn soloalbum ‘When The Coast Is Clear’ in 2004 uitgebracht op mijn label Seahorse Productions Curaçao. Ook met de oprichter van Poco, de legendarische Richie Furay (samen met Neil Young en Stephen Stills oprichter van Buffalo Springfield) is Van Leeuwen de studio in geweest. Op het album ‘Heartbeat of Love’ van Furay (2005) staat het hemelse ‘Kind Woman’, met Neil Young en Kenny Loggins als gasten. “Ja, dat zijn hoogtepunten in mijn leven. Muziek maakt je blij. De release van dit door mij geschreven Feyenoord lied is een nieuw hoogtepunt. Ik ben ontzettend trots en hoop dat het een nieuwe klassieke stadion hit wordt. Het heeft alles wat daar volgens mij voor nodig is”. Lied: DE ALLERMOOISTE CLUB Uit: www.defeijenoorder.nl
Door redactie op woensdag 1 maart 2017
Het carnavalsfeest is weer voorbij en de tijd van vasten en bezinning breekt aan. Hopelijk ook voor de politiek op Curaçao. De klap die MFK- Statenlid Jacinta Constancia uitdeelde dreunt nog na in de Curaçaose samenleving. Hier zijn geen woorden voor. Behalve een kwatrijn van Cola Debrot (1902-1981). Droevig eiland droevig volk, dichtte Cola Debrot over Curaçao, eind jaren zestig vorige eeuw, toen de opstand op 30 mei uitbrak en Willemstad afbrandde. Droevig eiland zonder tolk. Helaas geldt dit nog steeds voor het politieke klimaat waarin bedreiging en intimidatie niet worden geschuwd.   Droevig eiland droevig volk droevig eiland in de kolk van de maalstroom van de maalstroom droevig eiland zonder tolk (Curaçao, december 1969)
Door redactie op zondag 18 december 2016
De redactie van baat013.nl neemt een winterbreak. Wij zijn woensdag 1 februari 2017 terug met nieuwe artikels op onze site. Op onze Facebook-pagina beraad antillianen arubanen tilburg kunt u ons blijven volgen en onder andere genieten van onze jaarlijkse “Ambiënte di fin di aňa". De redactie wenst u, uw familie en uw vrienden fijne eindejaarsfeestdagen en vooral veel geluk, kracht, wijsheid en gezondheid in 2017.
Door redactie op woensdag 2 november 2016
Helemaal naar de Antillen voor een theatervoorstelling in het Papiaments? Dat hoeft niet meer. Tegenwoordig kun je ook in Nederland genieten van een avondje theater helemaal in het Papiaments. Voor zover bekend zijn drie theaterstukken volledig in het Papiaments gemaakt. Makamba Pretu, Atrako den Chino en De Naakte Antilliaan. Alle drie zijn geschreven en geregisseerd door het Huis van Asporaat. Huis van Asporaat Het Huis van Asporaat (HHVA) is het productiebedrijf van Jandino Asporaat, Kenneth Asporaat en Tony Santos. Het bedrijf produceert onder andere films, televisieprogramma’s en theatervoorstellingen. Jandino Jullian Asporaat (Willemstad Curaçao, 9 januari 1981) is een Nederlands presentator en stand-upcomedian van Curaçaose afkomst. Vooral bekend van de Dino Show en de talkshow Dino. Makamba Pretu Makamba Pretu is een komische theaterstuk, geschreven en geregisseerd door de broers Kenneth en Jandino Asporaat. Makamba Pretu, letterlijk vertaald Zwarte Nederlander, vertelt de waargebeurde verhalen van de vijf acteurs tijdens hun verblijf in Nederland. Het land van villa’s, luxe auto’s en gouden bergen. Maar niets is minder waar, wanneer zij erachter komen dat ongeopende blauwe enveloppen kunnen leiden tot deurwaarders en uitkeringen niet hoog genoeg zijn voor dure auto’s en merkkleding. Wie houdt de schijn hoog en wie is eerlijk? Daar komen zij achter wanneer ze besluiten om samen op vakantie te gaan naar hun thuisland Curaçao. De reis wordt nog ingewikkelder als er een persoon besluit mee te gaan, die niet uitgenodigd is. De voorstellingen van Makamba Pretu waren tot eind 2015 in Nederland te zien. Atrako den Chino Buiten is het 35 graden. Vijf mensen worden gegijzeld in een ‘Chino’. Wanneer de gijzelaar besluit om de bezittingen van de gegijzelden in te nemen, breekt de hel los. Niemand komt aan de spullen van een Antilliaan! Wanneer de airco het ook nog eens begeeft, moet de gijzelaar een keuze maken. Houdt hij zijn bivakmuts op of doet hij hem af? Dit is het startsein voor een hoop hilariteit. Atrako den Chino is geschreven en geregisseerd door de broers Asporaat van Het Huis van Asporaat. Speeldata: 4-11-2016 Theater Zuidplein, Rotterdam. Aanvang: 20.00 uur. 5-11-2016 Theater Zuidplein, Rotterdam. Aanvang: 20.00 uur. 11-11-2016 Dakota Theater, Den Haag. Aanvang: 20.15 uur. 12-11-2016 De Meervaart, Amsterdam. Aanvang: 20.30 uur. De Naakte Antilliaan De Naakte Antilliaan is het aangrijpende levensverhaal (zie ook het boek; de Naakte Antilliaan) van de Rotterdamse storyteller Archell Thompson. Een taboedoorbrekende solo die je de mond snoert, maar ook uitlokt tot lachen. Je zit op een bankje voor het gerechtsgebouw. Over een paar minuten komt je ex-zwager naar buiten. Hij heeft zojuist terechtgestaan voor de moord op je vader. Voor de ogen van jouw moeder, broertjes en zusjes heeft hij in koelen bloede een eind aan zijn leven gemaakt. In je hand voel je je pistool zitten. Klaar voor actie. Dit is het allerlaatste moment dat je terug kan. Gevoelskunstenaar Archell Thompson zat op dat bankje. Nu is hij 41 jaar. In zijn jeugd wordt hij mishandeld. Raakt op het verkeerde pad en dwaalt zo ver af dat hij klaarstaat een moord te begaan. Totdat hij in contact komt met creatieve duizendpoot Jandino Asporaat en deze hem overhaalt zijn verhaal te vertellen. Op het podium: rauw, eerlijk en zonder enige schaamte. Speeldata: 3-11-2016 Isala Theater, Capelle a/d IJssel. Aanvang: 20.30 uur. 17-11-2016 Theater Het Oude Raadhuis, Hoofddorp. Aanvang: 20.30 uur. 26-11-2016 Theater Zuidplein, Rotterdam. Aanvang: 20.15 uur.
Door Carmine Palm op woensdag 26 oktober 2016
Advocate Sandra In ’t Veld is in de lijst van de Nederlandse krant Trouw, ‘De Duurzame 100’ op plek 92 opgenomen. Trouws Duurzame 100 is een lijst van groene doeners en denkers, Sandra in ’t Veld, advocate op Curaçao, is een van de nieuwkomers in de editie van 2016. Op plaats 40 van dezelfde lijst vinden wij Fred Cuvalay, directeur energie- en drinkwaterbedrijf van Sint Eustatius. Trouw publiceert deze lijst voor de achtste keer. Vorige week verscheen het verhaal van advocaat Sandra in’t Veld uit Curaçao. Vandaag deel 2; Fred Cuvalay uit Sint Eustatius. Jaarlijks publiceert Trouw een overzicht van de top 100 van mensen op het gebied van duurzaamheid. Jaarlijks worden op een heus gala deze 100 landgenoten in het zonnetje gezet omdat zij op de een of andere wijze het meest doen om de planeet te redden. De Duurzame 100 De Duurzame 100 is een jaarlijkse ranglijst die bestaat uit 100 Nederlanders die het afgelopen jaar zijn opgevallen op het gebied van duurzaam binnen thema’s zoals natuur, financiering, energietransitie, voedsel en ondernemerschap. In een speciale bijlage brengt Trouw de 100 invloedrijkste duurzame Nederlanders in beeld. Het zijn mensen die over genoeg daadkracht, charisma, contacten, kennis en visie beschikken om de wereld duurzamer te maken. Een samenleving waar economische ontwikkeling samen gaat met respect voor mens en natuur. Waar bovendien toekomstige generaties niet met de rekening zitten. Vuilste van het Koninkrijk Sint Eustatius, een bijzondere gemeente van Nederland, is ook de vuilste van het koninkrijk. Het eiland heeft geen rioolwaterzuivering. Veel bewoners hebben geen waterleiding, ze drinken opgevangen regenwater. Afval storten ze in een dalletje naast het vliegveld, een vuilnisbelt die schuin afloopt richting zee. Cuvalay in één keer op plaats 40 Fred Cuvalay, directeur van energie- en drinkwaterbedrijf Stuco op dit Caribische eiland droomt van een energieneutraal Sint Eustatius. Hij is al een eind op weg ook. Hij komt in één keer op 40 in de Duurzame 100. Ver vooruit Sint Eustatius mag dan ernstige milieuproblemen hebben, op het gebied van duurzame energieopwekking lopen ze er ver vooruit op de andere Caribische eilanden. De buren komen vaak kijken bij Cuvalay, hoe hij het heeft geflikt. Zonnepanelen Op een afgelegen stuk land aan de noordkant staan sinds kort 6200 zonnepanelen elektriciteit te produceren. Het zonnepark van Sint Eustatius presteert intussen boven verwachting. Bij mooi weer - geen zeldzaamheid aldaar - leveren de panelen overdag tot 89 procent van de totale stroomvraag op het eiland. Aggregaten Maar zodra de zon zakt, moeten dieselaggregaten de elektriciteitsvoorziening overnemen. In een loods in Lower Town Oranjestad heeft Stuco vier stampende aggregaten staan, die jaarlijks meer dan vier miljoen liter brandstof verstoken. De oogst van de zonnepanelen leidde afgelopen jaar tot een besparing van 800.000 liter. Cuvalay hoopt dat de aggregaten over een tijdje alleen nog nodig zijn voor noodgevallen of op de schaarse bewolkte dagen. Gewassen verbouwen De zonnepanelen staan op het laagste punt twee meter boven de grond, voldoende hoog voor de teelt van gewassen. Het is er nu nog droog en kaal onder de stellages. Cuvalay wil onder de panelen gewassen gaan verbouwen, liefst groente en fruit, want die worden nu nog vrijwel uitsluitend duur ingevlogen. Missie is nog niet klaar Fred Cuvalay is nog lang niet klaar met zijn missie. Hij wil een paar grote windmolens, nog een tweede zonnepark en ook een bassin dat overdag met windenergie wordt volgepompt met zeewater en 's nachts leegloopt langs generatoren, zodat met 'witte elektriciteit' de diesels helemaal uit kunnen.