Door redactie op donderdag 17 september 2015
De vakantieperiode is voorbij. Wie in deze periode naar de Antillen is gegaan, deed dit per vliegtuig. Het is een verre vliegtuigreis en je doorkruist een aantal tijdszones. ‘Heb jij last van een jetlag?’ is een vraag die je dan vaak hoort. Maar wanneer heb je er het meeste last van? Als je aankomt op Curaçao of als je aankomt in Nederland? Een jetlag is de verstoring van het natuurlijke slaap/waakritme die optreedt wanneer iemand in korte tijd, bijvoorbeeld per vliegtuig, naar een plaats op aarde gaat waar het volgens de plaatselijke tijd aanzienlijk vroeger of later is dan op de plaats van vertrek. Doordat je op korte tijd een groot aantal tijdszones doorkruist, raakt je biologische klok (of bioritme) soms ontregeld. En dit kan voor onaangename neveneffecten zorgen. Wat is een jetlag? Ons 24 uur ritme van slaap en activiteiten wordt beheerst en gereguleerd door onze biologische klok in de hersenen. Dat is geen zichtbare tikker maar een gevoelsklok. Deze biologische klok wordt elke dag op tijd gezet door het daglicht en is aangesloten op het eind van je oogzenuw. Daar komen de signalen van licht en donker binnen waardoor je hersenen weten of het al tijd is om te gaan slapen of dat je nog wel een filmpje kunt kijken. Biologische klok raakt in de war Zo’n klok kan het moeilijk krijgen wanneer je naar een verre tijdzone vliegt. Je biologische klok verwacht duisternis maar krijgt een portie extra licht of andersom. Hierdoor raakt die klok in de war en dat kan soms een paar dagen duren. Daarnaast moeten ook je organen zich aanpassen aan de nieuwe situatie en tijd. Je al bijna slapende nieren en lever moeten ineens langer doorwerken. Dat zou jij waarschijnlijk ook niet leuk vinden en daarom gaan ze klagen bij je hersenen met als gevolg hoofdpijn, klachten in de maagstreek of somberheid. Jetlag symptomen en signalen Een jetlag kan je herkennen aan verschillende symptomen na een vliegreis. Het belangrijkste symptoom is extreme vermoeidheid. Dit kan zelf zo erg zijn dat je er ziek van wordt. Daarnaast kan je last krijgen van verschillende lichamelijk en psychische klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn, maagklachten, slechte concentratie, pijnlijke gewrichten en zelfs geheugenverlies. Hoe meer tijdzones je passeert, hoe meer last je kunt krijgen van jetlag symptomen. Niet iedereen heeft evenveel last van een jetlag Ongeveer driekwart van de reizigers heeft last van een jetlag, maar niet iedereen is even gevoelig voor de effecten daarvan. De ene persoon heeft het er moeilijker mee dan de andere. Er zijn mensen die na een goede nachtrust snel zijn aangepast aan het nieuwe ritme. Anderen hebben na een lange vliegreis soms wel dagenlang last van een jetlag. Over het algemeen geldt: hoe ouder, hoe minder last. Vrouwen hebben doorgaans iets meer last van een jetlag dan mannen. Je vliegt naar Nederland Mensen die naar het noorden of zuiden reizen, krijgen geen jetlag omdat ze geen tijdzones doorkruisen. Als je naar het oosten (bijvoorbeeld van de Antillen naar Nederland) reist heb je het meest last van een jetlag, dit omdat je bij elke doorkruiste tijdzone een uur verliest. Je vliegt naar de Antillen Bij het reizen naar het westen (bijvoorbeeld van Nederland naar de Antillen) krijg je wel een jetlag, maar omdat je bij elke doorkruiste tijdzone een uur er bij krijgt wen je meestal makkelijker aan het tijdsverschil. Maar een jetlag wordt ook veroorzaakt door een andere omgeving, andere gebruiken en door de opwinding van vakantie. De vliegreis om op een bepaalde bestemming te komen is bovendien een aanslag op het menselijk lichaam. Een paar dingen die je tegen een jetlag kunt doen · Geef zo min mogelijk gehoor aan je biologische klok. Kruip dus niet bij aankomst direct onder de wol als het nog middag is, maar probeer zo lang mogelijk wakker te blijven. Is het op de plaats van bestemming al avond, maar ben je nog niet moe? Ga dan toch gewoon naar bed. Je lichaam past zich op deze manier het snelst aan. · Blijf overdag zoveel mogelijk in daglicht, liefst in de felle zon. Je lichaam krijgt zo meer signalen dat het dag is, en zal minder snel in de slaapstand schieten. · Zorg ’s avonds voor een hele donkere kamer. Gebrek aan licht stimuleert het slaapproces in je hersenen. · Kun je ’s avonds de slaap echt niet vatten, dan kun je melatonine slikken. Dit stofje wordt door de pijnappelklier aangemaakt in de hersenen en zorgt ervoor dat je slaperig wordt. Melatonine in een pilletje heeft datzelfde effect. Slik melatonine ongeveer een half uur voor het naar bed gaan.
Door redactie op woensdag 9 september 2015
Tilburg was bijzonder voor me omdat ik zoveel mensen kende, voornamelijk via het netwerk van mijn moeder en stiefvader. Mijn oude klasgenoten of andere leeftijdsgenoten heb ik er niet echt gezien. Behalve dan mijn beste vriendin Charlotte Cartigny natuurlijk, en mijn oude kennis Milangelo Martis. En ik was erg blij dat Junet Martina er was, een vriendin van me die in de loop van de jaren als familie is gaan voelen. Maar vooral de groep die mijn ouders meegenomen hadden, waaronder bijna mijn hele stief-familie, kennen mij niet echt op deze manier, als antiracisme-activist. Dus dat was heel leuk, om zo naar voren te mogen stappen en gehoord te worden. Witte privilege De reacties waren heel mooi. Het publiek was relatief erg wit, dus wat men zag en hoorde was best een beetje een ver-van-mijn-bed-show. Daarom vond ik het absoluut indrukwekkend hoe mensen me achteraf zeiden hoe de film ze geraakt hadden. Dat ze geen idee hadden dat racisme zo'n impact kan hebben op het alledaagse leven. Mensen waren verdrietig, aangeslagen, maar ook vol, bruisend, enthousiast. Ik merkte dat veel van deze kijkers, die toch wel behoren tot een (gepensioneerd) midden/bovenklasse publiek, hun eigen witte privilege gevoeld hadden, en accepteerden dat het er is en dat het werkt, in plaats van te doen alsof het niet bestaat. Dat vond ik heel bijzonder. Veel emotie En er zaten natuurlijk ook aardig wat Caribische mensen in de zaal, sommigen al heel lang woonachtig in Nederland. Ook daar zag ik veel emotie, veel heftigheid, enthousiasme, opluchting, om erover te praten, om elkaar te ontmoeten en wellicht ‘kindred spirits’ te vinden om mee samen te werken. Een mevrouw had haar broodje ingepakt en ging met tranen in haar ogen naar huis. Ze had er zo lang niet over nagedacht, ze had nu een ander leven, zei ze. Maar al die pijn van het verleden, van de discriminatie die ze in haar eigen familie had meegemaakt, en als jonge vrouw in Nederland kwam weer boven. Dat moest ze even een plek geven. Antilliaanse gemeenschap niet bereikt Wat ik wel jammer vind, is dat we de grote Antilliaanse gemeenschap die in Tilburg woont toch niet echt hebben bereikt. Misschien is deze locatie niet de beste plek, en zou de film beter bezocht worden wanneer hij tijdens een evenement of speciale avond in een buurthuis wordt gedraaid, of iets dergelijks. Op Curaçao zagen we dat ook: het publiek dat naar een filmhuis komt (Teatro Luna Blou in dat geval) is select. We bereiken veel mensen, maar nog veel meer mensen niet. Zulke locaties zijn relatief duur, verder weg vaak, en hebben een stigma van ‘wit’ en ’elite’. Daarom zijn we bezig met een bario tour, waarmee we naar 20 arme wijken gaan om de film te vertonen. Met beamer en scherm onder de arm. Dat wordt superleuk. Misschien is dat ook iets voor Tilburg. Het kost tijd Ik merk op Curaçao en ook in Nederland dat het even tijd nodig heeft. Misschien kan er eerst iets worden georganiseerd voor de kernpersonen in de community, mensen die veel bereik hebben. Die gaan erover praten, en dan, voor je het weet heb je volle zalen. En het moet ontstaan Je zou het ook moeten inkaderen denk ik, het thema echt presenteren als iets dat voor iedereen belangrijk is. Het maakt voor mij niet uit of ik de film één keer of honderd keer vertoon, I'm not in this for money or fame. Het is meer dat ik merk dat het mensen raakt, dat het iets positiefs brengt, een opluchting. Daarom zou ik het fijn vinden als de film verder doorsijpelt. Maar there is no rush, dat is het belangrijkste. Het moet ontstaan.
Door redactie op woensdag 2 september 2015
Deze dagen draait in Nederland de documentaire ‘Sombra di Koló’ van Angela Roe. Ik mocht een interview met haar doen en heb de documentaire twee keer gezien. De film gaat over de betekenis van huidskleur en ras vandaag de dag en de relatie tussen kleur en sociale klasse. In de film stelt Angela de vraag ‘vertel me iets over kleur’. Ik werd geraakt door deze vraag en vroeg me af of mijn kleur ook een rol speelt in mijn leven. Nee, mijn kleur speelde geen rol bij mijn studie, bij het vinden van een baan en in mijn sociale leven. Ik heb er geen hinder van ondervonden. Maar omdat ik anders uitzie heb ik wel gevallen meegemaakt waarbij mijn kleur er aan te pas kwam. Naar Parijs Ik ben geboren op Curaçao en in 1978 in Nederland komen studeren. Ik kwam in Tilburg terecht om bedrijfseconomie te studeren aan de Katholieke Hogeschool Tilburg, tegenwoordig Tilburg University. Ik woonde op de studentenflat en we gingen met een groep naar Parijs. We liepen daar op straat en je zag heleboel zwarte mensen. Op een gegeven moment zei één van de medestudenten tegen mij: “je bent eigenlijk helemaal niet zwart”. Voor mij was dit de eerste keer dat over mijn kleur werd gesproken. Schoonmaakploeg Na mijn studie ging ik werken bij de Belastingdienst. Als je het gebouw binnenkwam moest je langs een portier. Een hele vriendelijke man. Een van de eerste keren dat ik binnenkwam zei hij tegen mij dat mijn collega’s net weg waren. Als ik hard rende kon ik ze nog inhalen. Met mijn collega’s bedoelde hij de schoonmaakploeg. Hoogste verdieping Een ander keer vroeg hij mij wat ik te zoeken had op de vierde verdieping. Het was een oud gebouw met vier verdiepingen. Hoe hoger je functie hoe hoger de verdieping. Ik werkte als Rijksaccountant en die zaten op de vierde verdieping. Ik moest in het begin mijn identiteitspapieren laten zien om de lift te kunnen pakken. Nadruk op het anders zijn. In die tijd dat ik bij de Rijksoverheid werkte hadden ze een beleid om allochtonen in dienst te nemen. En ze hadden allerlei faciliteiten voor de allochtoon. Als in mijn rapportages een woord of zin verkeerd was, werd ik meteen naar een cursus Nederlands gestuurd. Mijn leidinggevende moest ook naar een cursus ‘hoe om te gaan met allochtonen’ en mijn team kreeg ook een workshop want er was een allochtoon in hun midden. We kregen uitleg van een duo, een zwarte en een witte meneer. Ze noemden zich Sjors en Sjimmie. Ik vond ze heel eng. Ik had totaal geen moeite met mijn leidinggevende en teamleden. Maar door het constant de nadruk te leggen dat ik anders was werd je ook anders behandeld. Uitblinker Na de Belastingdienst kwam ik bij Interpolis terecht, een verzekeringsmaatschappij. Wat een opluchting was dat. Ik werd niet onder een vergrootglas gelegd. Ik was een collega. Maakte ik een taalfout, dan werd deze gewoon verbeterd want iedereen maakt fouten. Bij Interpolis was ik een specialist op het gebied van levensverzekeringen. En zo werd ik ook behandeld. Natuurlijk werden er grappen gemaakt over mijn accent. Vooral de vette ‘W’ was erg populair. Maar omdat ik ervoor zorgde om uit te blinken in mijn vak werden dit soort grappen niet meer gemaakt. Mijn kleur? Als ik op vakantie ben op Curaçao ga ik veel naar het strand en krijg dan een hele bruine kleur. In het begin bij mijn terugkeer in Nederland kreeg ik steevast verbaasde opmerkingen hierover. “Goh ik wist niet dat je bruiner kon worden.” Laatst kwam ik de eerste dag dat ik op Curaçao was een vriendin van mijn moeder tegen. Ik vertelde haar wie ik was. Ze keek me aan en zei: ”Hoe kom jij zo wit, je was toch vroeger bruin”? Carmine Palm
Door Carmon op dinsdag 30 juni 2015
Sleeves is een Curaçaose coverband met een breed repertoire, van rock tot dance, van soul tot jazz. Ze geven het publiek waar ze voor zijn gekomen: music, fun and entertainment. Sleeves heeft nu een cover gemaakt van de hitsingle van Kenny B. ‘Parijs’. De cover heet ‘Papia papiamentu ku mi’, en er hoort zelfs een videoclip bij. De redactie van Baat sprak met met Eric Jan van Leeuwen, de zanger van Sleeves. Vertel eens iets over jullie zelf? Een jaar of acht geleden kwamen drie man, Bik, Maarten en Mike samen om iets gezelligs te doen met muziek. Dat was het begin van Sleeves. Bik en Maarten zitten nog steeds in de band. Al gauw werd het aantal muzikanten groter en ook de muzikaliteit. Ik zelf kwam er een half jaartje later bij, naast de lead zangeres. Tussendoor hebben we aardig wat wisselingen gehad, maar de huidige bezetting is al een paar jaar hetzelfde. Sleeves bestaat uit 11 leden. Waarom zijn jullie met zoveel? Dat is puur voor de gezelligheid en omdat het onze hobby is. Commercieel is een grote band op een eiland niet handig. Het is te groot en dus te duur. Vandaar dat wij per persoon een lagere prijs hebben dan in kleinere bands. Zo is het toch nog enigszins aantrekkelijk om te spelen. Omdat we zo groot zijn, spelen we ook niet zo vaak op het eiland: vier tot zes keer per jaar. Dan blijft het ook leuk voor ons en voor het publiek. Het is echt altijd feest als we spelen. En het voordeel van zo’n grote bezetting is dat we kunnen we schakelen van Van Halen naar Cool and the Gang, van snoeiharde gitaren naar feestelijke blazers nummers. Onze 4 koppige blazerssectie maakt het wat mij betreft echt af. Waar komen jullie vandaan en wat is jullie muziekachtergrond? We zijn een enorm gemixte band, Yu di Korsou en Nederlanders die hier tussen de 5 en de 25 jaar wonen. We hebben in de band enorm veel kennis. , Zo hebben we het hele nummer ‘Papia papiamentu ku mi’ met eigen middelen gemaakt. De muzikale productie deden we in de studio van onze goede vriend Gino Cova die zijn eigen reclame bureau Icon heeft. De videoclip is geregisseerd door Maarten die veel ervaring heeft in regie, toneel en filmwerk. En Yuri, die een professioneel videoproductiebedrijf heeft (Caribbean Legacy), heeft de schitterende beelden gemaakt. Waar treden jullie op? Komen jullie ook nog een keer in Nederland? We zijn vanwege de grootte van Sleeves beperkt in waar we optreden. Meestal treden we op in de grotere uitgaansgelegenheden met een flink podium of op grotere evenementen. Ook zijn we te vinden op onze buureilanden, Bonaire, Aruba en in de toekomst ook op St Maarten. Nederland zit er voorlopig niet in. We houden toch echt van de Happy hours met mooi weer. Waarom een cover van het nummer ‘Parijs’ van Kenny B.? Het was puur een ingeving van onze Saxofoonspeler Edwin en opgepakt als geintje. Vanaf het moment dat we online gingen waren we de grip kwijt. Overal, ook in Nederland, kun je het downloaden of beluisteren. Daar komt nu een schitterende Caribische clip bij die mensen helemaal in de sfeer van Curaçao brengt. De clip is echt bedoeld is als een positieve kijk op ons eiland. Heeft Kenny B. het nummer gehoord en wat vindt hij ervan? Ik heb werkelijk geen idee, ik ben wel erg benieuwd! Praten jullie zelf Papiaments? Echt multicultureel, zoals Curaçao is, hebben we, Antilliaanse, Surinaamse, Indische, Nederlandse en zelfs Duitse roots en vrijwel iedereen kan zich verstaanbaar maken in Papiaments en Nederlands. Denken jullie dat ook dit nummer gaat scoren zoals ‘Parijs’? We hebben echt geen idee, maar de aandacht nu is hartstikke leuk. Het origineel is natuurlijk echt briljant, daar liften we misschien op mee. Al hebben we geen commerciële intenties. Onze gedachte is dat de clip en het nummer positieve reclame moet zijn voor Curaçao. Het wordt in ieder geval door veel mensen enorm gewaardeerd. Welk nummer zouden jullie graag nog eens willen coveren en waarom? Dit was gewoon een spontane actie en we zien verder wel. Go with the flow! Wil je verder nog iets aan ons kwijt? Volg ons vooral op onze Facebook-pagina. Verder veel kijk- en luisterplezier en… te despues!
Door redactie op woensdag 24 juni 2015
2 juli is een Nationale Feestdag op Curaçao. De ‘Dia di Himno i Bandera’. Een feestdag die in het teken staat van het volkslied en de vlag. Op 2 juli herdenkt Curaçao dat de Eilandsraad op 2 juli 1951 voor de eerste keer bijeen kwam. In 1984 is deze dag uitgeroepen tot nationale feestdag waarop Curaçao zijn autonomie viert en die in het teken staat van vlag, volkslied en wapen. Aruba en de andere eilanden van de Nederlandse Antillen hebben ook een soortgelijke feestdag, maar op een andere datum. Kleuren geel en blauw De dag staat in het teken van officiële plechtigheden in de ochtend op het Brionplein in Otrobanda en in Parke Himno i Bandera (Park van het Volkslied en de Vlag) in Barber op het westelijke deel van het eiland. Eerst wordt een gigantische vlag gehesen. Maar ook op andere plaatsen wordt de vlag van Curaçao uitgehangen. Verder zijn er verschillende activiteiten in Willemstad. De vlag van Curaçao en dus de kleuren geel en blauw bepalen deze dag het straatbeeld. Je komt hem overal tegen op auto’s en gebouwen. Veel mensen trekken zelfs iets geels met blauws aan. Het ontstaan van de vlag In 1981 riep het bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao een commissie in het leven om er voor te zorgen dat er een eigen vlag kwam voor Curaçao. De commissie schreef een prijsvraag uit en maar liefst 1.782 mensen namen de moeite om hun ontwerp in te sturen. De ontwerpwedstrijd werd gewonnen door Martin den Dulk. Kinderen kunnen ‘m tekenen Martin den Dulk koos voor een eenvoudig ontwerp. Hij vond dat kinderen de vlag moesten kunnen tekenen. Ook moesten waarden en symboliek waar Curaçaoënaars trots op zijn in de vlag terugkomen. Symboliek van blauw, geel en wit Het blauw symboliseert de trouw van het volk. Het bovenste blauwe vlak vertegenwoordigt de blauwe lucht en het onderste de zee. De gele band stelt de felle tropische zon voor en symboliseert de vrolijke aard van de bevolking. De grote ster vertegenwoordigt Curaçao, de kleine staat voor Klein Curaçao. Elke ster heeft vijf punten, symbool voor de vijf continenten waar de diverse bewoners van dit eiland hun oorsprong hebben. De kleur wit staat voor vrede en geluk omdat alle nationaliteiten in vrede met elkaar leven.
Door Carmon op vrijdag 19 juni 2015
Zondag is het weer vaderdag. Ook voor vaders die kinderen hebben bij verschillende vrouwen. De bekende volksdichter Ellis Juliana ( 1927-2013) heeft een gedicht geschreven waarin hij een Curaçaose ‘macho’ beschrijft die zelf bij diverse vrouwen kinderen heeft gewekt maar niet toestond dat mannen dit met zijn dochters deden. Porko Awel laga mi bisa bu bon kla pa bo ta na altura ta ku ken bo ta anda. Mi ta homber riba mi mes. Por tin un o dos kisas ku por bisti mi sapatu ma di mi mes mi ta sigur ku mi no tin keber ku nada. Mi tin dos yu ku Mosa, tres ku Bea, dos ku Rosa, kuater ku Mina, i un ku Sarafina. Na tur ta un dozein. Sèis homber, sèis muhé. Mi ta stima mi muhenan té bou'i mi plant'i pia i tur sa ku den asunt'i kasamentu si mi no ta. Ma si un desgrasiadu kere k'e por bin tofer ku mi yunan hisa bela bai sin kasa, awel, atami ta bisa bu i bo por marka mi palabra: Promé ku solo sali e t'un porko kapá. Elis Juliana Zwijn Laat me jou dit heel duidelijk maken, zodat jij precies weet wie hier voor je staat. Ik ben een volstrekt onafhankelijk man. Misschien kunnen een of twee mensen in mijn schoenen staan, maar dit weet ik zeker: niets kan me verdommen. Ik heb twee kinderen bij Mosa, drie bij Bea, twee bij Rosa, vier bij Mina en een bij Serafina. Al in al een dozijn. Zes mannelijk, zes vrouwelijk. Tot onder mijn voetzolen houd ik van mijn vrouwen en ze weten allemaal: trouwen is er niet bij. Maar als een van god verlatene mocht denken dat hij hier kon komen om met mijn dochters te klooien en hem smeren zonder ze te trouwen, dan zeg ik je, en let op mijn woorden: voordat de zon opkomt is dat zwijn gecastreerd. Vertaling: Nydia Ecury en Esther Jansma
Door redactie op zondag 14 juni 2015
De zomer en de zomervakantie komen er weer aan. Ook voor Reggie Curiël. Wat betekent de zomer voor Reggie? Hij blogt hierover op www.vertaalweb.com. Hieronder zijn verhaal. Reggie, eigenaar van vertaalweb is geboren op Curaçao en woont met zijn vrouw en twee dochters in Delft. Summertime oftewel de zomervakantie is in aantocht De zomervakantie is in aantocht. Ik weet dat het pas juni is, maar geloof me het gevoel begon al in de laatste week van mei, zo’n beetje. De lente doet dan pogingen om zich te laten gelden, voordat de zomer hetzelfde gaat proberen, maar dan met meer intensiteit . Na ruim 30 jaar Nederland heb ik geleerd dat de lente en haar grote broer zomer, hun best doen, maar soms ook roemloos en ook grandioos ten onder gaan. Dat valt voor mijn Caribische botten niet altijd mee want die snakken inmiddels naar een beetje zon. Zoals gisteren bijvoorbeeld. De kinderen vlogen naar school of kwamen te laat aan, afhankelijk van mee- of tegenwind. Nu is het weer hier thuis toch altijd al een onderwerp van gesprek. Als Antilliaanse man tussen drie vrouwen die allemaal hier geboren zijn valt het niet altijd mee. Zeker in de winter haak ik volledig af. Als ik twee pubers zie discussiëren of er een kans in zit dat ze kunnen schaatsen dan gaat bij mij het licht uit. De winter bekijk ik het liefst vanachter het raam met de verwarming aan. Wintersport is ook niks voor mij, ooit wel eens een Antilliaan op ski's gezien? Ze zullen er best zijn maar ik ken ze niet, in ieder geval niet zij die het vrijwillig doen, of ze moeten in Nederland geboren zijn. Zo tegen de tijd dat de lente zich gaat roeren kom ik thuis ook onder mijn steen vandaan, word ik weer wat gezelliger en heb ik weer hoop dat ik binnenkort mijn korte broek en slippers uit het vet kan halen, zeg maar het uniform van een Caribische man. Mijn dochters lachen zich iedere keer weer een breuk, dat zijn dus die momenten dat ik me realiseer dat ik echt van een andere planeet kom, in dit geval Curaçao. Maar goed zoals ik al zei in het begin, de zomer nadert. Mijn dochters bereiken een fase die een beetje te vergelijken is metaalmoeheid. Aan de buitenkant merk je er niet altijd wat van, maar het is wat er van binnen gebeurt, waar het gevaar schuilt. Geen zin en ben moe worden afgewisseld met het tellen van de weken dat het nog duurt voordat die grote zomervakantie eindelijk aanbreekt. En de gevaren voor mij, die zijn ook best wel aanwezig. Zie het maar als het lopen in een mijnenveld. Je hebt een beetje een idee waar die mijnen liggen en je springt van het ene veilige gedeelte naar het andere. Maar als je verkeerd gesprongen bent, dan ontploft het in alle hevigheid. En als een wat geagiteerde dochter zegt dat ik er weer eens niets van begrijp, dan besef ik inderdaad dat het tijd wordt dat de zomer aanbreekt. De kinderen zijn dus aan vakantie toe zijn. Maar voor dat het zover is moet de jongste, die in groep 7 zit, nog aan een werkstuk over het heelal opleveren, gelukkig een overzichtelijk onderwerp dus dat gaat vast soepel verlopen. Daarnaast heeft ze de gebruikelijke CITO- en andere toetsen voordat het echt vakantie is En voor de oudste is de aankomende toetsweek van het Gymnasium plus nog een van de laatste hordes die genomen moeten worden op weg naar de zomer. Met veel extra vakken waaronder Chinees lopen de stressniveaus snel op. Kortom er moet nog wat water door de Rijn (ik hoop niet letterlijk) voordat het echt zomer is en we op vakantie kunnen. Het is uiteraard niet alleen maar kommer en kwel. Integendeel zelfs, ze kijken alvast vooruit naar de vakantie. Eindelijk weer naar Curaçao, naar Opi en Oma Konta (mijn ouders) want het is alweer een tijdje geleden. Voor mijn jongste dochter is zwemmen van levensbelang in de zomer. Iedere ochtend is haar eerste vraag bij het ontwaken of ze die dag kan zwemmen. Dus komende vakantie is het ultieme genot, zwemmen in die helderblauwe Caribische zee. Eerlijk gezegd kan ik ook niet wachten. Mijn kinderen zijn hier geboren en duiken ook de Noordzee in. Dat bekijk ik in de regel met afgrijzen. Ik geloof dat ik ooit een teen in die bruine massa heb gestoken maar ik was bang dat ik mijn teen nooit meer zou terug zien, dus zwemmen in de Noordzee kan op weinig begrip van mijn kant rekenen. Ik verheug me dus op het moment dat ik de zee op Curaçao kan in rennen en mijn zwem DNA weer ontwaakt. Ik kan me nog een moment herinneren dat mijn vrouw voor het eerst op Curaçao was en met mij samen bij Boca Sami het water in liep. Ik was helemaal in extase tot ik haar stem achter mij hoorde met de vraag wat die zilveren dingen waren die om haar benen heen cirkelden. Dom genoeg antwoordde ik vissen. Ik heb de rest van de tijd naar haar gezwaaid op haar handdoek. Het water is ze daar niet meer in gegaan. We werken er nog aan. Onze oudste dochter verheugt zich op het eten, de loempia’s bij Rio Canario, de Truk’i pan bij Saliña, eten bij Plasa Bieu of bij Pop’s place aan Caracasbaai. Wij Antillianen hebben wat met eten, eten staat voor familie, voor samen en voor gezelligheid. Er is geen leven mogelijk zonder eten, nou ja misschien wel maar dan is het half niet zo gezellig. Mijn oudste dochter is in dat opzicht echt een yu di Korsou. Haar herinneringen zijn geordend aan de hand van de eet ervaringen die ze heeft en op Curaçao gaat dat over loempia’s, galiña, pan ku lomitu, arepa di pampuna, kortom alles wat mijn eiland te bieden heeft. Na het landen moeten we loempia’s halen want daar heeft ze zoooooo een zin in. Niet de weirde shit zoals ze zelf zegt. De laatste keer aten we bij mijn ouders tussen de middag en die hadden echt Antilliaans gekookt: Kolo Stoba ku Rabu i Funchi. Nu eten mijn dochters alles en proberen ook alles dus met enthousiasme werd opgeschept. De langwerpige stukken vlees werden wat vreemd bekeken en op een goed moment besloot een van de twee toch te vragen wat het was want het smaakte een beetje vreemd. Mijn vrouw had het al door gehad, die had vriendelijk bedankt en was bij een vegetarische maaltijd gebleven. Ze is inmiddels ervaringsdeskundige. Ik antwoordde Rabu. Rabu papa, wat is dat? vraagt mijn dochter nog. En dom dom dom, varkensstaart zei ik. Hun blik was priceless, maar dan niet in de Mastercard betekenis van het woord. Laat ik het zo zeggen, varkensstaart eten ze niet meer. Voor mij maakt het allemaal niet zo veel uit. Na drie jaar merk ik dat ik er echt aan toe ben om naar huis te gaan. Ik kan er zelfs emotioneel van worden, ik heb de afgelopen tijd hier een daar een traan weg gepinkt. Natuurlijk mis je je familie en deze vakantie is voor een groot deel familiebezoek. Maar het is meer. Het is zoals de zangeres Izaline Calister zingt in Mi Pais, het is mijn land. Het land waar mijn navelstreng begraven ligt en die na meer dan 30 jaar nog altijd aan mij trekt. Het doet wat met me als ik de luchthaven uitloop en door de warmte wordt begroet. Dit is geen Zuid Spanje, Griekenland of Italië, dit zijn de tropen en die warmte die ken je en hoe lang geleden ook, het voelt telkens weer als thuis aan. Maar we zijn nu pas in juni en zoals eerder gezegd we zijn er ook nog niet. We zijn wel onderweg. Ook mijn vrouw heeft een paar tentamens te halen voor die tijd. Er moet nog aan een werkstuk gewerkt worden. Toetsweek komt er ook aan en dat vereist de nodige voorbereiding. Dat is niet alles want er moeten ook muziek- en danslessen nog gevolgd worden. Beachvolleybal trainingen staan nog op het programma. En dan zelfs ook nog een wedstrijd. Oh ja, en naar de WK beachvolleybal finale gaan kijken. Vergeten we niets? Een paar weken school natuurlijk maar dat gaat prima lukken, dat weet ik gewoon. Het zijn allemaal doorzetters. Ze hebben de beste eigenschappen van hun moeder geërfd en gelukkig niet te veel slechte van hun vader. Wordt vervolgd.
Door redactie op woensdag 3 juni 2015
Op 1 juni 2012 is baat013.nl live gegaan. Drie jaar later heeft baat013.nl een solide positie verworven als informatiebron voor iedereen die op een andere manier met de Antillen of Aruba te maken heeft. De uitgangspunten van de site zijn de afgelopen jaren wel wat gewijzigd. Eerst was de rol en functie van Baat013 die van ‘beraad’. Later ging Baat013 door als communicatie- en mediaplatform. Ook de doelstelling werd aangescherpt: door een Antilliaanse bril mensen informeren over nieuws, cultuur en politiek. Over mensen De lezers van de website zagen in die drie jaar artikelen verschijnen over politiek, cultuur, nieuws, sport en verhalen van de eilanden. Maar in het laatste jaar verschijnen er meer artikelen over mensen. Wat doen zij en wat houdt hun bezig? Hieronder een overzicht van het laatste jaar: Delilah Eugenio weet alles over Food of Slavery Mildred Straker vertelt haar verhaal Maristella Martes portretteert ouderen Marjan van Wijngaarden houdt van Curacao Marvin Madera gaat terug naar Curaçao John Bernabela actief in het rolstoelbasketbal Elmus Da Costa Gomez en Tumbafestival 2015 Hermien Visscher en Marc Oldeman hebben een wijngaard op Curaçao Ireno Baranco en zijn gedachten Rose-Marie van Abeelen en Mariëta Emers krijgen een Koninklijke onderscheiding Gabi Ras en Chandni Dwarkasing doen aan slacklinen We horen graag jouw verhaal Heb jij ook je eigen verhaal of een onderwerp dat je met baat013.nl wilt delen? Neem contact met ons op!
Door Carmon op woensdag 20 mei 2015
In 2009 werd de Lionfish voor het eerst in de zee rond Curaçao gespot. Sindsdien is hij niet meer weg te denken. De vis heeft hier geen natuurlijke vijanden en eet de zee leeg. Hoe staat het nu mee en richt de vis nog steeds grote schade aan? De Lionfish is een prachtige vis om te zien. Het zijn gewilde aquariumvissen. Het verhaal gaat dat in 1992 tijdens een orkaan in Florida een aquarium werd verwoest en zes vissen in zee zijn beland. Deze zes zouden zich hebben voortgeplant tot de huidige plaag in de Caribische Zee. Want de Lionfish komt normaal helemaal niet voor in de Caribische wateren. Ze komen oorspronkelijk uit de South Pacific en de Indische Oceaan. Wat zijn de kenmerken van de Lionfish? het is één van de meest giftige vissen in de oceaan een steek bij een mens zorgt voor flink wat pijn, overgeven en moeite met ademen (over het algemeen niet dodelijk) ze planten zich voort als konijnen ze eten bijna alles dat in hun mond past (dus ook andere vissen) ze zijn nieuwkomers rondom Curaçao, dus andere vissen hebben geen idee dat de vis gevaarlijk is ze hebben geen echte natuurlijke vijanden Uitroeien gaat niet Echt uitroeien van de Lionfish lukt niet. Dus heeft men op Curaçao gekozen om op de vis te jagen. Duikers begonnen met het vangen van de Lionfish om het aantal te verminderen. Dagelijks gaan duikers van onder andere het Lionfish Elimination Team en Lionfish Scuba Dive Experience erop uit en vangen er soms wel meer dan 200 per dag. Per eind april zijn er 38.279 vissen gevangen. Vangen helpt Het vangen van de Lionfish werkt goed. Er zijn minder vissen rond Curaçao dan een paar jaar geleden. Op de plekken waar niet wordt gedoken zoals de Noordkust en op grotere diepte zit nog wel Lionfish, maar in ondiepe wateren zijn de meeste gevangen. Blijven vangen Toch kunnen de duikers niet stoppen met vangen. Door het vangen daalt de populatie maar verdwijnt de vis niet. Dus blijft het vangen noodzakelijk. Stoppen met vangen betekent dat de zee binnen enkele maanden weer vol zit. Een andere oplossing: opeten Een andere oplossing is dat we de vis opeten. De vis smaakt heerlijk en staat al bij veel restaurants op Curaçao op de menukaart. De vangst wordt niet weggegooid maar verkocht aan restaurants. Dus: hoe meer Lionfish we eten, hoe meer er wordt gevangen...
Door redactie op woensdag 13 mei 2015
In april presenteerde het Centraal Bureau voor de statistiek (CBS) nieuwe cijfers voor Caribisch Nederland. Met Caribisch Nederland worden Bonaire, Saba en Sint Eustatius bedoeld. Deze eilanden zijn sinds 10 oktober 2010 een deelgemeente van Nederland. De cijfers gaan onder meer over de leeftijd waarop moeders kinderen krijgen, het aantal tienergeboorten en de samenstelling van het huishouden. Leeftijd van de moeder bij geboorte Vrouwen in Caribisch Nederland worden met gemiddeld 25,2 jaar moeder. Vrouwen van Antilliaans/Arubaanse herkomst in Nederland worden met gemiddeld 25,9 jaar voor het eerst moeder. Vrouwen in Europees Nederland zijn gemiddeld 29,4 jaar wanneer ze voor het eerst moeder worden. Aantal tienergeboorten Het aantal tienergeboorten in Caribisch Nederland bedraagt 10 procent. Dat wijkt flink af van de rest van Nederland (1,3 procent). Vrouwen van Antilliaanse/Arubaanse herkomst in Nederland (6,8 procent ) zitten daar tussenin. Het aantal tienergeboorten onder vrouwen van Antilliaanse/Arubaanse herkomst in Nederland past zich geleidelijk aan, aan dat van alle vrouwen in Nederland. Eenoudergezin 38 procent van de kinderen die in 2012 in Caribisch Nederland werden geboren, kwam terecht in een eenoudergezinnen, vaak een alleenstaande moeder. Van de geboren kinderen in Nederland met een moeder van Antilliaanse/Arubaanse herkomst groeit 37 procent in een eenoudergezin op. Voor Nederland in totaal is dit aandeel veel lager namelijk 8 procent. Ongehuwd paar Verder valt op dat ongehuwd ouderschap voor vrouwen van Antilliaanse/Arubaanse herkomst (in Nederland) en voor alle vrouwen in Nederland nagenoeg overeenkomt, met ongeveer 30 procent. In Caribisch Nederland wordt slechts 15 procent van de kinderen geboren bij een ongehuwd stel. Gehuwd paar 38 procent van de kinderen in Caribisch Nederland groeit op bij een gehuwd paar. Van de baby’s in Nederland met een moeder van Antilliaanse/Arubaanse herkomst groeit 24 procent bij een gehuwd paar. Bij alle vrouwen in Nederland is het aandeel het hoogst: 56 procent. Overige huishouden Onder vrouwen in Caribisch Nederland komen andere vormen van huishoudens vaker voor dan onder vrouwen in Nederland totaal. Dat is ook zo onder vrouwen van Antilliaanse/Arubaanse herkomst. Het gaat dan vaak om een moeder en haar pasgeborene die inwonen bij de ouders (of de moeder) van de moeder.